Spring naar inhoud

Recent Articles

25
okt

Draai jij nog wel zelf aan de knoppen?

Draai jij nog wel zelf aan de knoppen

Sta er eens bij stil: draai jij nog zelf aan de knoppen of voel je je geleefd? Met aan het eind van de dag het gevoel een natte dweil te zijn. Dat het voelt alsof ‘jezelf flink uitwringen’ ook niet meer genoeg is, genoeg om de dag erop weer fris en fruitig te zijn. Om met plezier naar je werk te gaan.

Neem jezelf serieus en DOE iets anders. Overleg over hoe jij je voelt met je partner, collega’s, met je leidinggevende, thuis en met vrienden. Kijk eens samen naar wat je aan (werkelijke?!) behoeften, gevoelens en omstandigheden ervaart en hoe jij daar (tot nu toe) mee omgaat.

Luister naar adviezen van mensen waarvan je weet dat ze het beste met je voor hebben. Laat die adviezen eerst open en onbevangen binnenkomen. We zijn van nature geneigd het pad te bewandelen dat we altijd al namen. Vaak horen we de betekenis van gegeven adviezen dan niet goed genoeg. Of we laten ze vervolgens niet toe, zodat we er niet echt bij stil hoeven te staan.

Vraag je eens af: Valt mijn lijf als vanzelf uit na thuiskomst terwijl mijn hoofd blijft malen? Ga ik na thuiskomst eerst nog als een razende Roeland in het huishouden door op 140 km per uur? Niet alleen koken maar ook de was, stofzuigen en meer?

Sta ik de hele dag aan en zet ik mezelf uit ergens na thuiskomst? Alsof je een digitale aan/uit knop hebt. Geen analoge versie voor langzaam opvoeren en langzaam terugschroeven van actief zijn.

Zet ik mezelf eigenlijk wel uit of lukt ook dat niet meer en ga ik ’s nachts droom-wakend door alsof ik nog elders ben en van alles moet regelen en afmaken.

Voel jij je zó geleefd? Bijna te laat. Bijna. Dat geeft wat hoop toch? Bijna is niet helemaal.

Wil je liever eerst helemaal op jezelf op ontdekkingstocht om goed na te gaan wat nodig is om je weer goed en uitgerust te gaan voelen? Nog 6 tips.

Tip 1. Zeg eerst eens heel hard STOP! tegen jezelf. Neem een dag vrij en plan NIETS op die dag. Regel oppas of wat er ook maar nodig is ver van tevoren. Zodat die dag voor jou is. Voor een moment van bewuste reflectie.

Tip 2. Koop of leen in ieder geval tevoren het op zich al lezenswaardige boekje ‘Geweldloze communicatie’ van Marshall Rozenberg en neem daaruit alleen eens de bijlage voor je met het overzicht ‘behoeften en gevoelens’ die een mens zo kan hebben. Gemakkelijk zittend op een prettige, rustgevende plek: ga eens na welke daadwerkelijke behoeften jij op dit moment vandaag hebt. Gebruik de voorbeelden daarbij om grip te krijgen. Wat vertelt dat jou?

Tip 3. Vind je het lastig om grenzen te stellen, kun je moeilijk nee zeggen? Heb je het mede daardoor altijd zo druk? Gebruik jouw vrije dag om het boek te lezen van Anné Linden ‘Jezelf en de ander – grenzen in menselijke relaties’. Het is in de Nederlandse vertaling niet meer bestelbaar behalve tweedehands, maar iedere zichzelf respecterende bibliotheek heeft er een of meerdere exemplaren van. Het geeft je inzichten en handvatten om bij jezelf te kunnen blijven, jezelf niet weg te cijferen.

Tip 4. Ga je gebukt onder een intern stemmetje dat jou voortdurend opjaagt? Die maakt dat je constant aan staat? Lees die genomen vrije dag eens het boekje van Frans Schalkwijk, ‘Onvolmaakt tevreden – omgaan met je innerlijke criticus’.

Tip 5. Maak serieus werk van je ontdekkingstocht. Van die eerste bewust vrij genomen dag, als eerste stap op weg naar verandering. Bedenk of bespreek vervolgens met voor jou relevante anderen hoe jij die (door jouzelf tot dusver niet serieus genomen) eigen behoeften beter kunt vervullen. Overweeg wat nodig is om gevoelens beter bij jezelf (eerder) te onderkennen en er wellicht ook naar te luisteren? Anders te handelen daarop wellicht?

Tip 6. Kom je er toch niet voldoende uit? Overleg eens met iemand die ervaring heeft in begeleiding van mensen met een overmaat aan werkstress. De eerste stap heb je gezet met jouw bewust gekozen moment van ‘bezinning’. Gun jezelf de analoge knop, zodat jij de regie terug krijgt over je eigen leven.

Succes!

 

 

 

20
aug

Keerpunten: benut jouw onvrede

Op enig moment bereik je een punt, waarop je jezelf afvraagt “Waar doe ik het eigenlijk allemaal voor?” of “Wat wil ik nu eigenlijk echt?”.

Je wordt er onrustig van. Gestrest soms. Je slaapt minder goed. Je ervaart minder plezier in de ontspannende en leuke activiteiten die je onderneemt of je trekt je daaruit steeds meer terug.

Op je werk kom je keer op keer in situaties die je boos, verontwaardigd maken of jou juist timide maken en je laten vervallen in periodes van desinteresse. Echt gelukkig ben je al langer niet meer.

Meerdere jonge mensen van rond de dertig heb ik inmiddels met deze gevoelens en ervaringen begeleid. Vooral jonge werkende vrouwen overigens. Klaarblijkelijk is inderdaad de periode rond de dertig jaar zo’n periode waarin veel jonge vrouwen tijdelijk met loopbaan en levensvervulling ‘in de knoop kunnen raken’. Een periode die gelijkenis vertoont met (dan juist) veel mannelijke veertigers/vijftigers die nog een wending in hun loopbaan ambiëren en die aan realisering daarvan maar niet toe lijken te kunnen komen.

De ene dertiger heeft haar draai nog niet gevonden na al diverse beroepspaden te zijn ingeslagen, de ander is vastgelopen in diverse vormen van onderwijs, de volgende heeft ooit een beroepskeuze gemaakt meer op advies van anderen dan op het eigen kompas. Dan ga je gauw denken aan een loopbaancoach die jou wel verder helpt.

Soms is dat een goede keus. Vaak is het beter eerst ‘naar binnen te gaan’ in plaats van direct weer ‘naar buiten’ te kijken wat je nu gaat doen. Anders gezegd: Jezelf beter te leren kennen om beter bij jou passende keuzes te gaan maken.

Hoewel zelf onderzoeker van huis uit hou ik daarbij niet van vragenlijsten maar veel meer van methodieken die je gevoelsmatig helpen bij introspectie. Zodat je doorleefd keuzes kunt maken. Aansluitend bij wie je ten diepste bent. Dat klinkt vaag, is echter iedere keer opnieuw uiterst concreet voor degene die deze weg bewandelt.

En voordat je aan vruchtbaar zelfonderzoek en goede keuzes toe bent is het vitaal om weer zelfstandig evenwicht en rust bij jezelf te leren oproepen. Zodat je jezelf alleen al daardoor het gevoel geeft de eigen-regie terug te nemen. Eigen-regie over die (nu nog) wirwar van gevoelens en emoties, die jou afhoudt van helder nadenken en positieve beslissingen.

Ben je rond de dertig en herken je je in de beschreven situatie? Maak eens vrijblijvend een afspraak: 06-29260869.

14
aug

Angst > spanning > onhandig gedrag > conflict > uitval of onnodig ontslag

Wij zijn er meesters in om angst niet te (willen) onderkennen. Immers van jongs af aan leren we al spelend dat bang zijn ons niet de verbinding brengt of zelfs ‘status’ oplevert die we graag bij onze speelkameraadjes verkrijgen. Als volwaardig opgenomen worden: ja, dat willen we allemaal graag. ‘Bang zijn’ of ‘het imago van bang te zijn’ levert jou niet bepaald die positie op.

Kortom verdringen we voor de buitenwereld veelal onze angsten, uiteindelijk ook voor onszelf. En toch: juist onze angsten onderkennen en er mee dealen levert ons als we volwassen zijn veel meer op. Sterker: het voorkomt dat we allerlei klachten krijgen, die we kunnen vermijden als we onze angst in de ogen kunnen kijken en er anders mee om leren gaan.

Angst is net als blijdschap, boosheid en bedroefdheid een primaire kernemotie. Deze zijn universeel bij alle volkeren herkenbaar, gegraveerd in onze gelaatsspieren en sterk lichamelijk bepaald. Angst is in ons leven de krachtigste emotie. Mildere vormen van angst zijn: je niet op je gemak voelen, onrustig zijn en bezorgd zijn. Evolutionair is angst een waarschuwing voor gevaar. Angst slaat vaak op iets dat mogelijk is, maar zich nog niet concreet voordoet (er nog niet is). De angst om een spin aan te treffen in je slaapkamer bijvoorbeeld. Angst is dan zonder object, anders verwoord zonder concreet waarneembare, directe aanwijzing. Dit in tegenstelling tot angst door een concrete aanleiding: je vreest de agressie van die grommende hond voor je met blikkerende tanden, onbesuisd gedrag door die onbehouwen zwaaiende, dronken kerel die jou tegemoet komt of je vreest een situatie als jouw komende beoordelingsgesprek waarvan je ‘aanvoelt’ dat er vervelende dingen gezegd gaan worden. Of dat nu waar is of niet. Veel mensen die ik heb begeleid veronderstellen iets negatiefs zonder dat dat nodig blijkt.

Angst leidt tot vechten, vluchten of bevriezen (= je dood houden bij de confrontatie met een Grizzlybeer is bijvoorbeeld de meest succesvolle overlevingsstrategie). Vechten (waarbij boosheid helpt) kan ook voortkomen uit angst, preciezer: afweer van angst. En vechten is niet per definitie de meest vruchtbare strategie tijdens een beoordelingsgesprek. Net zomin als stilvallen, niet reageren en de gram meenemen naar al die momenten dat je aan het gesprek terug gaat denken.

Veel mensen schieten automatisch in het ene of juist het andere uiterste en hebben geen alternatieven ter beschikking. Dat maakt per definitie onvermogend. Sterker: ze maken geen tijd om te reflecteren en bewust een strategie te kiezen, passend bij de context, aanleiding en belang.

De lichamelijke verschijnselen van angst zijn: verhoogde ademhaling, hartkloppingen, een wurgend gevoel in keel en borstkas, beven van ledematen, duizeligheid, rommelend darmen, tintelende vingers, zweten, de drang tot urineren.

Mentale verschijnselen van angst zijn: black-outs, niet meer helder kunnen denken, tollende gedachten, verlies van herinnering over een ervaren gebeurtenis.

Herken je deze symptomen? Luister er naar. Zit je met vragen over hoe te reageren? Hoe voor te bereiden? Heb je vaak moeite met het ontvangen van feedback of kritiek?

Deel met anderen en bespreek welke mogelijkheden zij zien of zouden benutten. Het kan je ogen openen voor nieuwe mogelijke handelwijzen die productiever zijn en jou meer opleveren dan jouw gebruikelijke automatische piloot.

11
aug

Als ziek = niet ziek is maar wel problematisch. Oftewel: oordeel minder snel en vraag door wanneer een medewerker ziek is

Regelmatig verschijnen koppen in de krant in de trant van ‘Helft zieke werknemers mankeert medisch niets’. Daarmee impliciet suggererend dat de andere helft er ‘dus’ de kantjes van af zou lopen en zich zogenaamd ziek houdt. Dit terwijl hobbyen, zonnebaden, luieren en relaxen opdoemen als activiteiten die tijdens dit ziek zijn worden ondernomen. Meer oplossingsgericht geformuleerd zou er ook kunnen staan: “In de helft van de gevallen zijn er andere oorzaken voor werknemers om zich ziek te melden dan expliciet constateerbare, puur medische redenen’.

  • Uit de praktijk blijkt dat keuzes worden gemaakt tot ziek melden met opgaaf van ongrijpbare redenen als rugklachten of een ‘triviale’ reden als griep, terwijl dieperliggende klachten spelen die de werknemer niet uitspreekt: zoals bijna burn-out zijn, depressiviteit na echtscheiding, overlijden van een dierbare of geen contact meer met de kinderen.
  • Daarnaast wordt ziekteverzuim gebruikt om een situatie op te lossen (dierbare met ziekte of problemen ondersteunen bijvoorbeeld).
  • ‘Ziektewinst. Pas als je door hebt dat je ‘het doet’, kun je veranderen’. Zo luidde de kop boven mijn laatste blog. Daarin geef ik aan dat mensen soms ook onbewust hun ziekte in stand kunnen houden, omdat beter zijn/gezond zijn bijvoorbeeld met zich mee brengt dat je iets niet meer krijgt wat je nu ‘hebt’ juist omdat je ziek bent. Centraal staat in dat blog dat wanneer jij je bewust wordt van hoe dit mechanisme werkt, je de keuze kunt gaan maken om niet langer ziek te blijven en via ander gedrag te bereiken wat je nodig hebt. Het fenomeen ziektewinst duidt overigens vaak op situaties waarin het doorbreken ervan niet gemakkelijk in je eentje lukt zonder hulp.

Er is dus kort samengevat een caleidoscoop aan redenen om je ziek te voelen of om ziekte aan te grijpen om nijpende problemen op te lossen. Wanneer de vaker gehanteerde cijfers kloppen, dat minstens de helft van het ziekteverzuim niet direct (puur) medisch geïndiceerd is, lijkt een andere aanpak dan een puur medische dus voor de hand liggend. Wil je het ziekteverzuimpercentage terugdringen wel te verstaan.

De crux ligt in expliciet contact leggen en houden. Zonder (voor)oordeel. Je wilt een goed en volwaardig functionerende medewerker toch? Stel hem of haar op de meest effectieve en kortdurende wijze in staat tot oplossen van ervaren problemen. Daarbij kan het principe voor wat hoort wat ook een rol spelen. Als werkgever denk je mee en faciliteer je, de werknemer kan daar desgewenst andersoortige compensatie tegenover stellen zoals bijvoorbeeld flexibeler inzet in een bepaalde voor het bedrijf goed uitkomende periode. En in specifieke omstandigheden neem je als werkgever gewoon je kosten ter behoud van (hernieuwde) inzetbaarheid (op termijn). Wanneer je de vaker al gepostuleerde en verwachte effectiviteitsverhoging van 2% verzuimreductie realiseert kan dat immers ook ruimschoots uit.

Wat zou de sfeer er ook nog eens op vooruit gaan bij zo’n andere opstelling ten opzichte van niet expliciet constateerbare puur medische redenen. Dat alleen al levert een positiever productief klimaat op en grotere binding met het bedrijf. Een werkgever die daadwerkelijk rekening houdt met problematische omstandigheden van zijn medewerkers, zoals ieder die nu eenmaal in zijn leven tegen komt. De nadruk komt dan tegelijk op ziekteverzuimpreventie in plaats van reductie achteraf.

Kortom: hou als organisatie je verzuimbeleid nog eens tegen het licht. En hou als medewerker je ervaren problemen niet voor je maar spreek ze uit. Nou nog oog die veilige omgeving waarin ieder dat ‘gerust’ kan doen …………………….

6
aug

Ziektewinst. Of juist: nieuwe opties kiezen.

Ziektewinst. Pas als je door hebt dat je ‘het doet’, kun je veranderen.

Ziektewinst is een term die gebruikt wordt in het wereldje van psychotherapeuten en artsen. Grofweg duidt het op het belang dat mensen hebben bij voort (laten) duren van de klachten die ze hebben.

Dat klinkt redelijk tegenstrijdig niet? Winst boeken door je klachten niet op te lossen maar deze juist te verlengen. En toch doen veel mensen het. Niet intentioneel, dat wil zeggen weloverwogen en welbewust gekozen, maar onbewust. Zonder er zelf erg in te hebben dat ze het doen. Het kan zelfs een levensstijl worden, alsof je ‘nu eenmaal zo bent’.

Er zijn drie vormen ziektewinst.

Primaire ziektewinst. Kern: de klacht is ‘beter’ dan het alternatief. Voorbeeld: je kunt je beter depressief (blijven) voelen dan in opstand komen tegen hoe een ander jou behandelt en kwaad worden (wat je niet durft). Dat kan je vriend of vriendin zijn, maar evenzogoed jouw leidinggevende of collega.

Secundaire ziektewinst. Kern: juist doordat je de klacht hebt, ontvang je iets dat je anders niet zou krijgen. Aandacht, liefdevolle bejegening, hulp, financiële gift, erkenning van dat je er ook bent (anders deed je er niet toe, bleef je eenzaam of onzichtbaar). Voorbeeld: door je hulpeloos te voelen en je daarnaar te gedragen voelen anderen zich gestimuleerd om jou te helpen.

Tertiaire ziektewinst. Kern: het feit dat jij klachten hebt leidt tot positieve gevolgen voor een ander. Voorbeeld: door jouw klachten ben je ziek thuis. Daardoor heeft jouw zich eenzaam voelende, net met pensioen gegane partner iemand om zich heen en gezelligheid.

Echt! Pas als je je realiseert dat je in zo’n patroon zit, kun je jezelf eruit losmaken. Voor degene die dat jou inzichtelijk wil maken is dat een hele opgaaf. Hij of zij wordt al gauw ervaren als niet loyaal, als criticaster, als iemand die je ook nog eens de grond in schopt terwijl je het al zo zwaar hebt. Ga maar door.

Daarom: ga vooral bij jezelf eens na of klachten die je hebt voor jouzelf of voor anderen iets opleveren. Nou? Levert het iets op? Weegt dat op tegen het voort laten duren van jouw klachten? Wat kun je zelf doen (doorbreken) om verbetering/verandering mogelijk te maken?

In de voorbeelden boven: Kan ik iets doen om beter mijn grenzen aan te leren geven en af en toe zelfs kwaad te durven zijn. Hoe doe ik dat, hoe en waar leer ik dat?

Of: ontloop ik werkelijk het keukentafelgesprek waardoor ik geen formele hulp krijg, maar wel spontane hulp van steeds weer anderen? (zonder alle bureaucratische regels en pottenkijkers in huis). Hoe stel ik mezelf in staat om formele hulp te verkrijgen en tegelijkertijd toch ook een vrienden – en kennissenkring actief te verkrijgen en onderhouden?

Of: ik ga na hoe ik mijn partner kan (laten) ondersteunen met omgaan met rouw om verlies aan (contacten tijdens zijn/haar) werk en met het opnieuw opbouwen van een zinvol bestaan na pensionering.

Denk niet te snel dat jij natuurlijk van ziektewinst gevrijwaard bent. Wie kent niet van ooit dat moment van een aanstaand proefwerk waar je of niet voor geleerd hebt of waar je tegen opziet omdat je denkt dat het te moeilijk is? Mama, papa: ik voel me niet lekker …………….

 

 

6
aug

Spanning

Een chinees spreekwoord luidt:

Spanning is wie je denkt te moeten zijn. Ontspanning is wie je bent.

16
feb

Checkup stress en overspanning: elke vrijdagmiddag

‘Ik ga uit bed. Eet een boterham. Ik doe een half uur iets en dan ben ik op. Accu leeg.’

‘Ik ga alles steeds meer vanuit de zijkant bekijken. Ik doe wat ik verwacht wordt te doen, maar het enthousiasme is weg. Mijn altijd lekker bezig zijn is compleet weggevallen.’

‘Ik slaap beroerd. Al weken en weken nu ik er echt bij stil sta. Iedere maandag om half 5 lig ik wakker en heb geen zin in de dag. Geen zin om naar mijn werk te gaan. Onderweg denk ik soms wel drie keer “ik draai om”. Afgelopen maand begon de onrust al op zondag.’

ZEG STOP!

‘Eigenlijk zit ik niet meer op mijn plek op mijn werk. Je weet het natuurlijk wel maar wilt het niet toelaten. Je wilt laten zien dat je niet opgeeft. “Ik laat me niet kisten!” En nu dan dit. Ik kan alleen maar inwendig janken. Geen traan, maar een alles overheersend, beklemmend triest en machteloos gevoel.’

‘Ik heb last van mijn nek en mijn schouders. Af en toe lijkt het of mijn linkerarm het opgeeft. Alsof ik urenlang aan een lange hoge heg heb lopen knippen boven mijn macht, met een heggenschaar die veel te zwaar is.’

‘Elke dag als ik thuis kom heb ik een zwaar hoofd. Afgelopen weken begon dat al rond drieën. Onrustige darmen heb ik al veel langer.’

ZEG STOP!

Bovenstaande uitspraken zijn gedaan tijdens de eerste ontmoeting met overspannen of burn-out geraakte mensen. Meestal zijn mensen al in de ziektewet als ze bij mij komen. Heel soms nog net niet. Dan werden ze doorverwezen door een attente leidinggevende of een alerte personeelsfunctionaris. Drie tot zes gesprekken vaak en de burn-out is vermeden. Je zit weer anders in je vel.

Een burn-out vóór zijn scheelt enorm in de hoeveelheid tijd en inspanning die het jou kost om te herstellen. Om weer lekker in je vel te zitten.

CHECKUP-GESPREK?

Roepen aspecten van bovenstaande uitspraken enige herkenning op?

Elke vrijdagmiddag tussen 13.00 en 17.00 uur kun je langs komen voor een kosteloos en plezierig gesprek. Een gezamenlijke check-up. Geen diagnoses, geen vragenlijsten. Gewoon een open en goed gesprek over hoe jij in je werk en in je leven staat. Wat je in de weg zit.

Samen kijken we naar wat je wilt bereiken en wat je als eerste kan doen. In een omgeving waarin je even tot rust komt. Waar jij jezelf kunt uiten, over waar je het met anderen amper over hebt.

Meld je alleen tevoren even aan voor dat goede gesprek. Andere voorbereiding is (juist) niet nodig. Tel. 06-29260869

16
nov

Weinig steun van leidinggevende bij werkdruk: ruim tweemaal zoveel kans op burn-out!

Werknemers met een hoge werkdruk vormen zoals bekend een risicogroep voor burn-out en ander verzuim. Dat risico neemt met sprongen toe als de steun van leidinggevenden en collega’s afneemt. Dat blijkt uit de meest recente Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en het CBS.

Van de werknemers met een hoge werkdruk èn weinig (NB: ervaren!) steun van hun leidinggevende blijkt maar liefst 45% burn-out klachten te hebben. Dit tegenover 18% van de werknemers die deze steun wel ervaart. Er is met andere woorden veel winst te behalen wanneer leidinggevenden zich aanleren op een steunende wijze ‘om te gaan’ met werknemers die hoge werkdruk ervaren.

Waaruit kan die steun bestaan?

Allereerst geldt dat géén uniforme omgangswijze wenselijk is met werknemers die hoge werkdruk ervaren. Geen enkele werknemer is ‘gemiddeld’ en kan dus ook niet met een standaard, gemiddelde methode bejegend worden. Dit uitgangspunt is gemeengoed bij coaches en counsellors (‘iedere cliënt is uniek’), terwijl dit voor veel leidinggevenden veelal toch een nieuw gezichtspunt blijkt: ‘Een gelijke aanpak voor een probleem (dat alleen maar lastig is) kost weinig tijd en energie, zodat je je weer snel op je hoofdtaken kunt richten‘. Dat lijkt een simpele, impliciete gedachte daaronder. Op zich al tekenend natuurlijk, dat daarbij weinig belang wordt gehecht aan het belang van extra aandacht voor werknemers met hoge ervaren werkdruk.

Goed, geen uniforme aanpak dus. Maar wat dan wel?! Een paar belangrijke tips.

  1. Maak je als leidinggevende even los van je eigen arbeidsmoraal, je eigen inzet en je eigen energieniveau. Parkeer even de verhalen die jou ter ore komen van collega’s van betrokkene die klagen. Dat voorkomt moraliseren, hetgeen alleen maar weerstand oproept bij de gestresseerde en daarenboven leidt tot afnemend vertrouwen in de ‘steun’ die jij hem of haar kan geven. ‘Hij/zij begrijpt mij en mijn situatie (toch) niet”.
  2.  Ook al heb je er zelf weinig last van, maak je een voorstelling van hoe het is om erg veel stress te ervaren en verplaats je in de positie van betrokkene. Wéés even die ander.
  3. Luister, luister, luister. Alvorens ook maar iets van een oplossing te berde te brengen. Luister los van eigen oordeel.
  4. Hoor de ander niet alleen aan, maar stel jezelf als belangrijkste opdracht dat je hem of haar begrijpt vanuit de beleving en het perspectief van de ander zelf.
  5. Als je goed geluisterd hebt dienen zich vanzelf delen van oplossingen aan. De behoeften, energievreters, onzekerheden (als je in ieder contact altijd open en betrokken bent en blijft) en oplossingsrichtingen die voor de werknemer vanuit zijn of haar perspectief kunnen werken. Dat zijn de ingrediënten waar jij als leidinggevende iets mee kunt samenstellen.
  6. Rest jou om nu je eigen creativiteit te gaan benutten, waarbij je voorbij je eigen standaardreactie naar nieuwe unieke mogelijkheden kijkt om de ervaren werkdruk voor deze persoon te verminderen. Dat kan zijn tijdelijk extra ondersteuning van betrokkene in de vorm van intervisie, supervisie of een coach. Dat kan zijn tijdelijke plaatsing op minder stresserende taken aangevuld met bijvoorbeeld scholing omdat enkele vaardigheden nog ontbreken. Het kan bijna alles zijn, want iedere werknemer is immers uniek! Alles wat de ander beter in positie brengt om het werk weer met allengs meer plezier te doen. Met aan het eind van de dag voldoende energie om ook thuisgekomen niet als een omgevallen boomstam op de bank langdurig te moeten bijkomen.
  7. Pas als hierin is geïnvesteerd, uitgeprobeerd en goed gemonitord komen andersoortige oplossingen in beeld als overplaatsing, demotie, outplacement en zo verder.

De rol van leidinggevenden is bij oplossen van – en liever nog voorkomen van burn-out en uitval is cruciaal. Burn-out voorkomen bij medewerkers is niet een vaak geformuleerde kerntaak in de strategische – of operationele doelen tenzij het verzuimcijfer de spuigaten uitloopt. Een pro-actieve aanpak door leidinggevenden scheelt veel nodeloze stress bij collega’s die (weer) moeten bijspringen. Het scheelt enorm in de kosten bij daadwerkelijke uitval. Kortom een pro-actieve aanpak loont.

Ook een hoge werkdruk in combinatie met een gebrek aan zelfstandigheid of ontwikkelmogelijkheden in het werk verhoogt de kans op een burn-out. Zoek dus als leidinggevende naar mogelijkheden voor eigen regelruimte van werknemers. Bijna 2,7 miljoen werknemers in Nederland hebben te maken met een hoge werkdruk. Ongeveer een miljoen werknemers loopt het risico op een burn-out.

Mijn stelling: Onderschatting van dit fenomeen getuigt van onvolwassen leiderschap.

3
nov

Opnieuw: definieer jouw lichamelijke wekker

Eerder vertelde ik over het belang van een lichamelijke wekker om in te kunnen grijpen bij het ervaren van een overmaat aan stress. Als je weet waarop je moet letten kun je signalen herkennen en doen wat nodig is. Nu is doen wat nodig is voor ieder anders. Daarover een volgende keer. Goed. Weten waar je op moet letten dus als stress voor jou ontstaat. Dat is het doel.

Hoe ontdek je nu jouw persoonlijke lichamelijke wekker? Vaak doe ik het zo dat ik tijdens een gesprek samen met de cliënt even opzoek wat er zo spontaan bovenkomt. Veelal vinden mensen dan zo’n vier of vijf signalen. De volgorde waarin die optreden is ook belangrijk om zo vroeg mogelijk een signaal te kunnen herkennen. De een is dan heel stellig en weet gelijk de volgorde die altijd hetzelfde is, de ander twijfelt en komt bijvoorbeeld tot de conclusie dat het soms wat wisselt qua volgorde.

Zo kwamen bij zo’n eerste verkenning ooit boven: een chaotisch ‘gevoel’ in mijn hoofd, wazig zien, wiebelbenen, hart in keel en mijn darmen spelen op. Als vraag kreeg betrokken cliënt mee naar huis om nog eens de besproken meest stresserende gebeurtenis bij langs te lopen en dan opnieuw te beoordelen of er nog meer signalen waren geweest en zo ja in welke volgorde.

Daarop kwam er een lijstje uit als volgt:

  1. Een gedachte of een chaos aan gedachten
  2. Druk op mijn hoofd (alsof er een strak elastiek omheen zit)
  3. Wazig zien / duizelig worden
  4. Wankelen / wiebelbenen
  5. Versnelde, hoge ademhaling
  6. Ramp-scenarios maken (bang om flauw te vallen / toilet niet te halen)
  7. Hartkloppingen
  8. Hart in keel
  9. Oorsuizen / afwezigheid (in een gesprek: niet horen wat er gezegd wordt) (op straat: alsof ik in een bubbel zit)
  10. Nog meer rampscenario’s maken (oh, oh, het gebeurt zo echt: ik val zo echt om, gênante actie, wie raapt me op)
  11. Koude rillingen + zweten
  12. Darmen spelen op
  13. Toilet

Dat zijn nog eens acht extra signalen bovenop de eerder gevonden vijf. Totaal 13 signalen die je kunt benutten om iets anders te doen dan je tot dusver deed. Wat je deed was namelijk ‘je laten meenemen’ in de stroom van gevoelens en gedachten van dat stressvolle moment, zònder ingrijpen en herpakken van regie. Regie om jezelf weer naar rust en/of balans te brengen.

Doe het eens! Als je echt last hebt van stress op meerdere momenten: definieer jouw eigen persoonlijke wekker. Hij gaat altijd af, soms in vaste volgorde, soms wat wisselend. Maar herkenning is nu mogelijk. Hoe vroeger in de volgorde je een signaal herkent en vervolgens serieus neemt, hoe eerder kun je de regie kunt hernemen.

Hoe precies hernemen? Daarover dus een volgende keer.

14
sep

Nieuwe training: Stressvrij leven en je werk organiseren.

Training: ‘Stressvrij leven en organiseren’. Kan dat?

Voor al die mensen die problemen ondervinden met:

  • werkdruk
  • concentratie
  • energie
  • overspanning
  • ordenen van (een veelheid aan) informatie
  • organiseren van effectief en efficiënt werken
  • ontwikkelen van balans in werk en privé
  • daadwerkelijk doen wat je je voorneemt te doen
  • het eind van de dag tevreden af kunnen sluiten

Kortom mensen die:

  • zichzelf willen toerusten met praktische methoden om ongezonde stress te reguleren en beheersbaar te maken.
  • in hun werk met meer overzicht, ontspannen, effectief en efficiënt hun werkzaamheden willen kunnen verrichten.
  • praktische en concrete manieren willen aanleren om energie over te houden voor vrije tijd, vriendschappen, hobby’s en relatie.

Wat voor training is het?

Het is een puur praktische training waarin je leert omgaan met ongezonde stress. Met compacte, praktische hand-outs, opdrachten en oefeningen. Dagelijkse feedback via mail of WhatsApp.

Je moet er gedurende de zes weken durende training wel wat voor doen. Zoals huiswerkopdrachten, dagelijkse oefeningen, rapporteren, werken in groepjes. Voor ontwikkeling van jouw persoonlijke, optimale manier van werken en omgaan met stress. Kennis nemen van wetenschappelijke inzichten over hoe je brein werkt, hoe je lichaam werkt en vooral over hoe je die kennis praktisch toepast.

Het resultaat is er naar.

Binnen zes weken ontwikkel je een bij jou passende manier om concreet en praktisch jouw activiteiten te organiseren en daadwerkelijk te doen wat jij je voorneemt. Zonder onnodige, ongezonde stress. Na afloop van de training beschik je over meerdere aangeleerde mogelijkheden om stress tegemoet te treden, zodat jij je dagelijks lekker voelt. Niet langer uitgeblust maar met prettige energie.

Samenvattend: ik leer stressvrij en met meer overzicht en evenwichtig in mijn werk te staan. Waarbij ik plezierig energie overhoud voor mijn privé activiteiten.

Nadere gegevens over startdata en voorwaarden binnenkort op: http://www.2focus.nl

23
mei

Over eigen grenzen stellen

Veel mensen die ik begeleid hebben moeite met het stellen van grenzen. Als collega’s vragen behulpzaam te zijn of even een taak over te nemen zeggen ze nooit nee. En zijn daardoor graag gezien, worden gewaardeerd en krijgen met grote regelmaat de positieve feedback waar we allemaal immers best naar verlangen.

Uiteindelijk gaat, voordat ze er zelf erg in hebben, de roofbouw beginnen op de eigen energie. En ze gaan vrolijk door met behulpzaam zijn, overnemen, inspringen en ondersteunen. De ervaren waardering blijft immers erg plezierig. Je hebt het positieve gevoel dat je goed presteert en optimaal draait.

Toch, als je heel eerlijk bent knaagt er langzaam maar zeker iets. De irritatie groeit onderhuids ‘dat anderen zelden of nooit rekening met jóu houden’ en ‘nooit uit zichzelf jóu iets uit handen nemen’. Als iemand iets zegt over dat jij je terugtrekt of jij soms zo onverwacht uit je slof schiet (wat ze helemaal niet van je kennen) ….. dan wimpel je het weg. Je gaat door en door en door.

Dan, plotseling, na verloop van soms jaren gebeurt er iets waardoor het evenwicht wordt verstoord. Een familielid overlijdt, er tekent zich een nooit verwachte breuk af in je relatie ….. de direct oorzakelijke veranderingen zijn trouwens vaak veel minder ingrijpend. Als je het water maar allang genoeg tot aan je lippen hebt laten komen ……

…… en pats boem. Je gaat onderuit. Spontane huilbuien, je terneergeslagen voelen, er tegen op zien om naar je werk gaan. Slapeloze nachten.

Op die momenten en vaak nòg later kloppen mensen bij mij aan, vaak daartoe gestimuleerd door anderen zoals bedrijfsarts, HRM of leidinggevende.

Ga eens bij jezelf na of jij nee zegt als je dat eigenlijk wel nodig hebt. Of jij duidelijk kunt zijn over je eigen behoeften.

Het even stil staan bij wat je doet zal je een nieuwe, veel meer ontspannen wereld opleveren. Worstel jij met nee zeggen, met grenzen stellen? Praat erover met anderen die dat al wel goed kunnen. Leer van hen hoe ze dat doen. Juist nu een stoomcursus nodig? Bel 06-29260869, kom langs en ontdek hoe snel jij dat bij jezelf kunt veranderen.

26
feb

Hoe jij jezelf toespreekt doet er toe

Wie praat niét in zichzelf?

Ik denk dat mensen dat al doen sinds ze taal hebben ontwikkeld. Waarschijnlijk deden we het ook daarvoor al, maar dan in beelden en klanken in ons voorstellingsvermogen.

Onderzoekers van de universiteiten van Berkeley en Michigan publiceerden in 2015 de uitkomsten van onderzoek dat zij verrichtten naar hoe mensen in zichzelf praten, zichzelf toespreken. Hun onderzoek maakt deel uit van een continue en bredere onderzoekslijn naar wat de Amerikanen ‘research on self-talk’ noemen. Wat blijkt?

“We found that cueing people to reflect on intense emotional experiences using their names and non-first-person pronouns such as “you” or “he” or “she” consistently helped them control their thoughts, feelings, and behaviors”. For example, in one study we found that participants who silently referred to themselves in the second or third person or used their own names while preparing for a five-minute speech were calmer and more confident and performed better on the task than those who referred to themselves using “I” or “me.” *

Tegen jezelf praten (maar dan niet in de eerste persoon) helpt om beter te presteren onder stressvolle omstandigheden en je kunt daarbij beter controle over je emoties te houden. Bovendien verbetert het ook je rationele afwegingen en beslissingen zo blijkt uit de onderzoeksresultaten.

Eerder onderzoek van de onderzoeksgroep wees al uit dat meer zelf-distantie bereikt kan worden door naar jezelf en jouw probleem te kijken ‘als was je een vlieg op de muur’. Zo kun je van wat meer afstand kijken naar dingen die al gebeurd zijn (zodat je er minder over blijft malen), maar ook naar dingen die op het moment zèlf gebeuren. Belangwekkend is dan ook de conclusie dat je in ‘real-time-situaties’ snel en gemakkelijk betere resultaten kunt halen door die vorm van afstand nemen. Therapeuten en coaches kenden dit effect van bewust dissociëren allang overigens en passen het al jaren toe in hun begeleiding. Hoewel de effecten vanuit de ‘officiële wetenschap’ nog niet werden erkend.

 

Sommige mensen hebben een verbazingwekkend vermogen om rationeel en rustig te blijven, wat er ook gebeurt. Zouden we ooit meer op hen kunnen gaan lijken? Ja, dat kunnen wij dus. Door een simpele taalkundige shift toe te passen. Simpelweg door de manier waarop we onszelf toespreken te veranderen.

Door niet langer vanuit ‘ik’ tegen onszelf te praten. ‘Als ik …., dan ….’. Maar juist door tegen onszelf te praten met jij, hij of zij. Of tegen je eigennaam te praten. Concreet voorbeeld: “Jaap, let even op je buikademhaling en een meer ontspannen lichaamshouding, dan blijf je rustig en overtuigend terwijl je jouw presentatie houdt”.

Ga er mee oefenen. Sterker: Maak een gewoonte van tegen jezelf praten op deze manier. En maak daarmee ook zelf die stap voorwaarts in zelfbeheersing en verhoging van je effectiviteit!

Het is nu evidence based 🙂

 

*Pronouns matter

*psyching up yourself

25
jan

Mediakoppen en de werkelijkheid

“Mindfulness helpt ook bij actuele depressie”

Met deze kop wordt mindfulness in de Nieuwsbrief van het Fonds Psychische Gezondheid opnieuw elixer-achtige kwaliteiten toegedicht. Ten onrechte. Een hype wordt zo in stand gehouden ten koste van objectieve voorlichting. Nota bene door het Fonds Psychische Gezondheid.

Wat staat in het artikel zelf, ergens onopvallend in de tekst?

Kern: Mindfulness-based cognitive therapie (MBTC) bestaat uit een (gerichte) achtweekse training waarin aandachtsoefeningen, cognitieve therapie en medicatie de basis vormen.

Het artikel vertelt niet hoe de gehanteerde onderzoeksopzet was ingericht. Tijdens voorafgaand onderzoek naar depressie van dezelfde onderzoeker (2012) werden ruim tweehonderd patiënten verdeeld in twee vergelijkbare groepen. De ene groep kwam op een wachtlijst voor een training mindfulness en kreeg ondertussen ook een ‘gewone’ behandeling tegen depressie, bijvoorbeeld met antidepressiva. De andere groep kreeg zowel een ‘gewone’ behandeling als de mindfulness training. Wanneer deze opzet werd gecontinueerd is dit uiterst relevante informatie.

Zonder deze aanvullende gegevens en met een kop die de exclusiviteit van mindfulness suggereert is dan eigenlijk sprake van zeer onzorgvuldige voorlichting. Onnadenkendheid? Kwalijk. Bewust misleidend gebruik door anderen ligt op de loer bij het hanteren van dit soort koppen. Andere media of belanghebbenden gaan met de kop aan de haal.

Mensen met terugkerende depressie hebben recht op objectieve voorlichting en zijn niet geholpen met partiële informatie, welke kan aanzetten tot deelname aan de eerste de beste mindfulness cursus, die hen wellicht zelfs verleidt tot niet innemen van voorgeschreven medicatie en die niet samenhangend met een vorm van therapie wordt aangeboden.

Daarmee is niet gezegd dat een mindfulness training, zelfs een korte losstaande training, wel degelijk sommigen kan stimuleren om meer afstand te nemen tot klachten. Maar met wetenschappelijk onderbouwde, evidence based voorlichting aan mensen met terugkerende depressie, een zeer specifieke groep, heeft het allang niet meer te maken.

 

21
jan

Depressie: hoe voorkòm je ernstige depressie en stimuleer je een rijker, meer ontspannen leven bij ouderen?

Wim Houtjes, kenniskring-lid van het lectoraat GGZ Verpleegkunde, verdedigde zijn proefschrift op woensdag 3 juni 2015 in de Vrije Universiteit te Amsterdam. De titel van zijn proefschrift luidde “Needs of elderly people with late-life depression: challenges for care improvement”.

In zijn werk als verpleegkundige en later als verpleegkundig specialist GGZ werd Wim Houtjes geconfronteerd met ouderen bij wie de depressiebehandeling onvoldoende effect had en waarbij de depressie een chronisch karakter kreeg. Een dergelijk ongunstige depressie beloop vormt een belangrijk klinisch probleem voor alle betrokkenen. Het wordt gekenmerkt door het uitblijven van verbetering, intense onmacht gevoelens bij zowel de patiënt, zijn naasten en behandelaren en door vóórtduren van ziektelast bij patiënt en familie.

Bij hem als hulpverlener leidde de ervaren onmacht tot de gedachte dat er met betrekking tot de ontwikkeling van een depressie met een chronisch karakter sprake zou kunnen zijn van een ‘missing link’ in de bekende oorzaak – gevolg keten. Zou er een aspect in de ontwikkeling van een depressie kunnen zijn dat door hulpverleners onvoldoende aandacht krijgt, waardoor depressiegevoelens worden onderhouden

Zijn veronderstelling was dat de gevolgen van een depressie tot uitdrukking kunnen komen in ‘onvervulde zorgbehoefte’, maar ook dat er hierbij sprake kan zijn van een reciproke relatie, waarbij niet alleen geldt dat depressie leidt tot zorgbehoefte, maar dat omgekeerd onvervulde zorgbehoefte ook het beloop van de depressie ongunstig kan beïnvloeden. Er blijkt nauwelijks wetenschappelijk onderzoek gedaan te zijn naar onvervulde zorgbehoefte bij depressieve bij ouderen en de genoemde reciproke relatie. Deze vaststelling vormde feitelijk de aanleiding voor zijn onderzoekstraject. Om het onderzoekstraject te kaderen formuleerde Wim de volgende algemene onderzoeksprobleemstelling:

Het is onvoldoende bekend wat de gevolgen zijn van een depressieve stoornis voor het dagelijks leven van ouderen. Het is eveneens onduidelijk in welke mate het beloop van een depressie in het latere leven geassocieerd is met onvervulde zorgbehoefte, met name met betrekking tot het vermogen sociaal maatschappelijke rollen te vervullen.

Uit het genoemde onderzoek komt naar voren dat er een verband is tussen de ernst van de depressie en de aard en mate van onvervulde zorgbehoeften. Met name behoeften aan psychologische en sociale steun zijn het meest onvervuld.

Dit stemt overeen met  fase 2 van de studie waarbij een ongunstig depressiebeloop verband lijkt te houden met verminderde uitwisseling van sociale steun en kleinere sociale netwerken, leidend tot grotere eenzaamheid. Vooral mannen en ouderen zonder partner lijkt dit lot vaker te treffen. De door het kabinet gewenste participatiesamenleving kan dus ongunstig uitpakken voor ouderen met een depressie.

Systematisch zorgbehoeften-onderzoek is van belang om vroegtijdig op het spoor te komen van depressie onderhoudende factoren. Vooral oudere mannen en ouderen zonder partner lopen risico en hebben steun nodig bij het conserveren van sociale netwerken en het voorkomen van eenzaamheid.

Zo zijn projecten als Gotong Royong waarbij vrijwilligers worden gekoppeld aan eenzame ouderen (in dit geval van Indische en Molukse afkomst) een uitstekend initiatief om het sociaal netwerk in stand te houden en zo mogelijk te versterken, waardoor vereenzaming en verergering van depressieve gevoelens kunnen worden bestreden.

31
dec

Ga toch weg met je mindfulness

Wie een knoop in z’n buik heeft van ellende wordt in mindfulness geleerd deze knoop wel te voelen maar er niets mee te doen. Symptoombestrijding dus.

Laat mij gewoon een potje janken, de stress van me afschreeuwen of woedend de borden door de kamer smijten, betoogt Paulien Derwort. Paulien Derwort is schrijver. Hieronder neem ik integraal het artikel over dat ze eerder dit jaar schreef. Mindfulness als aanvullend ‘medicijn’ in plaats van elixer voor alle kwalen en verdriet. Zonder bijwerkingen, dat dan weer wel :).

Voor het eerst zijn meer mensen dit jaar arbeidsongeschikt door psychische dan door lichamelijke klachten. We zijn vaker gestrest of hebben een burn-out. Vooral jongeren kunnen moeilijk overweg met werkdruk. Als wondermiddel ontdekt een toenemend aantal mensen mindfulness: bewust leven in het hier en nu maakt ons gelukkig en gezond. Ook werkgevers sturen hun personeel graag naar een workshop mindfulness, want we worden er productief en stressbestendig van. Maar worden we er ook echt beter van?

Mindfulness leert je om het hier en nu bewust te ervaren. In plaats van gedachteloos een appel weg te knagen, ‘beleef’ je elke hap met alle zintuigen. Door met aandacht te leven, wordt je appel niet alleen smakelijker, ook kun je op termijn beter omgaan met negatieve emoties. Dat werkt. Psychische klachten verminderen, stress verdwijnt als sneeuw voor de zon.
Mindfulness past in de trend van het maakbare geluk – ‘gelukkig zijn’ is een intrinsiek doel. Daar wordt een hele industrie omheen gebouwd: elke dag komen er nieuwe lifecoaches, mindstyleblogs, zelfhulpboeken en bladen bij die je het ultieme geluk beloven, omkleed met vrolijke kleuren en bloemetjes. Je zou bijna denken dat deze Teletubbie-wereld voor iedereen te bereiken is met een mindful style of life. Maar daarin kan de moderne hippie zichzelf nog tegenkomen: in het leven loopt niet alles op rolletjes.

Onze maatschappij heeft steeds minder ruimte voor rafelrandjes. Alles moet vooral leuk zijn: onze relatie moet spannend zijn, ons werk uitdagend, ons seksleven opwindend en ons sociale leven interessant. Deze geweldige lifestyle leggen we graag vast in selfies om deze vervolgens te delen met de buitenwereld. We maken elkaar helemaal gek met al deze leukigheid, duwen elkaar in een wedloop van gave momenten. Jongvolwassenen leggen elkaar een picture-perfect leven op – totaal onhaalbaar, dat wel. Kamp je dan toch met tegenslag, dan kan dat lastig zijn: je ziet zoveel pracht en praal om je heen dat je wel gek lijkt dat het bij jou niet lukt. Maar tegenslag hoort bij het leven en het zijn juist de strubbelingen in het leven waar je het meest van leert.

Wie een knoop in z’n buik heeft van ellende, wordt in de mindfulness-methode geleerd deze knoop wel te voelen maar er niets mee te doen. Toch is het interessant om te onderzoeken waar hij vandaan komt. Is het opgekropte woede? Ingehouden frustratie? Door kritisch naar jezelf, je verleden en je omgeving te kijken, kun je tot pijnlijke conclusies komen. Misschien blijkt het dat je wilt veranderen van baan of van partner, zet je vriendschappen op het spel of prik je de schone schijn van je familie door. Wie de kern van zijn problemen opzoekt, zal soms eerst door een dal gaan voordat het beter wordt. We maken elkaar helemaal gek en duwen elkaar in een wedloop van gave momenten.

Maar de moderne mens wroet liever niet in zijn problemen en laat de negatieve emoties voor wat ze zijn: voel het, ervaar het, en blaas het weg. En het resultaat van deze berusting mag er zijn: instant geluk, een positievere kijk op het leven en minder stress. Recent onderzoek wijst zelfs uit dat mindfulness net zo effectief kan zijn als antidepressiva. Maar daarmee is de methode gelijk ook slechts symptoombestrijding. De klachten kunnen dus op korte termijn wel verdwijnen, de wond ettert van binnen gewoon door.

Bovendien zit er een raar taboe op ongeluk. Wie niet te allen tijde helemaal in balans is, zal wel ziek zijn. Onze geluksmaatschappij laat weinig ruimte voor de wispelturigheid van lichaam en geest. Wie zijn emoties de vrije loop laat, wordt bestempeld als labiel en wie boos is als hysterisch. Terwijl het juist zo gezond is om al die opgekropte emotie eruit te gooien. Een flinke huilbui, woedend dat bord kapot smijten – het kan heerlijk zijn. En een fikse ruzie met je liefje om vervolgens stoom af te blazen in bed kan enorm opluchten. Sommige mensen moeten zelfs overgeven of boeren als ze zich niet goed voelen. Ons lijf is het beste kompas voor onze geest: het laat je voelen wat je op je lever heb en geeft je de kans om ‘je hart te luchten’. Maar we zien elkaar liever niet op die kwetsbare, ‘lelijke’ momenten en negeren liever signalen van ons lijf.
Anno 2015 is het lichaam in plaats van een nuttig instrument vooral een visitekaartje dat mooi moet zijn.

Natuurlijk kan het nuttig zijn om met aandacht te leven en stil te staan bij ‘het moment’. Maar wie alleen leeft in het hier en nu, trekt geen lessen uit het verleden en bekommert zich niet om de toekomst. Als we onze eigen issues al niet onder ogen durven zien, hoe kunnen we dan de grote problemen in onze maatschappij als geheel adresseren? Onze korte termijnvisie en focus op de buitenkant weerhoudt ons van een kritische blik naar binnen. We plakken liever pleisters. Zo creëren we een kudde struisvogels: allemaal staan we met ons hoofd ingegraven helemaal mindful te zijn.

Iedereen is zo druk bezig met het geluk dat de pech wordt overgeslagen. Vergeet daarom dat optimistische gezwets en stop met zweven. Sta met beide benen op de grond en leer van je pijn. Schreeuw het uit, sla om je heen en schrijf, zing, of huil de stress van je af. Focus je niet op het geluk zelf, maar op dat wat je wilt worden of bereiken. Dan komt met een beetje geduld dat geluk vanzelf wel een keer.

25
nov

If you can’t change it …..

If you can’t change it, change the way you think about it.

25
nov

De kracht van omdenken

In een recent proefschrift wordt de werking opnieuw bevestigd. Door om-denken, je aandacht gericht en welbewust verleggen door op praktisch niveau andere dingen dan gewoonlijk te doen, kun je op een hoger niveau van zijn (namelijk identiteit) een positieve verandering in jouw leven teweeg kunt brengen. Dagelijkse praktijk in sessies met een NLP-counsellor of NLP-therapeut, nog steeds ongewoon voor de rest van de mensheid. Stomweg omdat we dit soort werkzame (zelf-)interventies niet gewoon leren toepassen op school of in onze opvoeding.

Het proefschrift  van Jessica Alleva (Body Matters) is ‘slechts’ voorbeeldmatig voor hoe het principe werkt. Het laat op overtuigende wijze zien dat door je te concentreren op wat je lichaam allemaal kan en doet, jij jouw eigen zelfbeeld/identiteit kunt veranderen. Zodanig dat je veel tevredener bent over je lichaam dan daarvoor.

Samengevat:

Alleva liet 80 vrouwen met een negatief zelfbeeld binnen een week drie keer een flinke lap tekst schrijven over wat hun lichaam allemaal kan en doet. Ze kregen er een lijst lichamelijke activiteiten bij, ter inspiratie. Die varieerde van tuinieren en knuffelen tot proeven en dansen. Meteen na de schrijfopdrachten en ook nog een week later waren de deelnemers tevredener over hun lichaam dan voor het experiment. De waardering voor hun lijf was eveneens toegenomen. Zo’n stap vooruit deed zich niet voor bij een controle-groep vrouwen die een andere schrijfopdracht kregen.

De Utrechtse hoogleraar Liesbeth Woertman, gespecialiseerd in de psychologie van het uiterlijk en niet betrokken bij de promotie, vindt het ook een overtuigende studie. ‘Ons zelfbeeld is blijkbaar veel dynamischer dan we denken’, aldus Woertman. ‘En het sluit aan bij bestaande inzichten dat je minder kwetsbaar bent voor dwingende schoonheidsidealen als je je identiteit niet alleen ophangt aan het uiterlijk en het vrouw-zijn, maar ook laat bepalen door andere rollen die je speelt in het leven als collega, hobby-kok, vriendin, moeder en noem maar op.’

Om-denken om je beter te voelen. Gewoon andere dingen dan je gewend was benadrukken en dat bewust en consequent toepassen in dagelijkse handelingen. Zo simpel kan het soms zijn. Wellicht is tijdelijke steun om dat te leren en in je dagelijkse patronen in te bouwen even behulpzaam. Het krachtige is: Je kunt het uiteindelijk volledig zelfstandig.

 

19
okt

Hoe overtuigingen werken

Onderstaande blog is volledig opgesteld door Poweracademy. Zo’n prachtige metafoor laat ik graag onder vermelding van auteurschap aan anderen zien.

foto van Poweracademy.

“Een man kwam voorbij een circuskamp en besloot een kijkje te nemen bij de dieren. Toen hij bij de olifanten aankwam was hij verbaasd dat al die reusachtige beesten alleen maar met een touw aan één poot waren vastgebonden.

Hij vroeg aan één van de dierentemmers waarom de olifanten niet probeerden te ontsnappen, ’dat is eenvoudig’, zei de man’ wanneer ze klein zijn, worden ze met een touw aan hun poot vastgebonden. Ze proberen uit alle macht vrij te komen, maar dat lukt niet. Ze zijn op dat moment niet sterk genoeg. Op den duur geven ze hun pogingen op. Wanneer ze groter worden, kunnen ze het touw eenvoudig breken, maar ze zijn er ondertussen van overtuigd dat ze dat niet kunnen omdat ze niet sterk genoeg zijn. Dus proberen ze het niet meer.’

De man kon zijn oren niet geloven. Deze grote, sterke dieren konden op elk moment hun touw breken en zichzelf bevrijden, maar ze bleven waar ze waren, omdat ze geloofden dat ze het niet konden.

Net als die olifant geloven veel mensen dat ze niet iets niet kunnen, gewoon omdat ze ooit gefaald hebben en het vervolgens opgaven.
Maar mensen hebben, in tegenstelling tot olifanten, nog andere ketens die hen ervan weerhouden om dingen te doen die ze zouden willen doen: de meningen en overtuigingen van anderen, van ouders, leerkrachten, vrienden en de hele samenleving.

Laat je eigen overtuigingen of die van anderen je dromen niet in de weg staan. Blijf proberen, ook al al lukt het niet meteen…”

Nogmaals: Geschreven door Poweracademy.

5
okt

Worst day ever

Today was the absolute worst day ever
And don’t try to convince me that
There’s something good in every day
Because, when you take a closer look,
This world is a pretty evil place.
Even If
Some goodness does shine through once in a while
Satisfaction and happiness don’t last.
And it’s not true that
It’s all in the mind and heart
Because
True happiness can be obtained
Only If one’s surroundings are good
It’s not true that good exists
I’m sure you can agree that
The reality
Creates
My attitude
It’s all beyond my control
And you’ll never in a million years hear me say that
Today was a good day

Lees het nu eens van beneden naar boven

4
okt

Batterij even leeg?

Batterij even leeg

29
sep

Last van onrust in je lijf, je hoofd en je gedachten?

Iedereen heeft er wel eens last van. Vaak besef je pas iets later wat veroorzaakte dat je je zo voelde. Dan realiseer jij je, als je er rustig bij stilstaat, dat je onrustgevoelens overbodig zijn. ‘Het’ is bijvoorbeeld veel minder erg dan je in eerste instantie vermoedde of je bedenkt een gerichte, rationele actie om de spanningsbron te elimineren.

Heb je echter elke dag in hevige mate last van die onrust en laat het je niet los? Overheersen voortdurend negatieve gedachten? Hoog tijd om er actief iets aan te doen.

Maar rationeel de spanningsbron elimineren gaat niet. Je komt er niet goed achter wat jouw onrust nu eigenlijk veroorzaakt. Maar je voelt die wel, lichamelijk wordt je geplaagd door pijn in je armen, je nek, je onderrug. Hoofdpijn komt en gaat of je slaapt bijna niet meer een hele nacht door.

Symptomen die je nu echt serieus kunt nemen. Begraaf jij je nu (weer) in werk, het helpen van anderen of trek je je volledig terug uit het sociale leven? Gegarandeerd, dat helpt niet meer of nog maar heel kort. Je houdt een grote bal onder water en op enig moment zijn de spieren in je armen verzuurd en komt die met een splash naar boven.

Wat kun je zelf al doen?

  1. Stuur je gedachten heel bewust en aandachtig in een bepaalde richting. Ga geconcentreerd naar een mooi muziekstuk luisteren of richt jezelf op een plezierige taak waarbij jij je volledig moet concentreren. Je gedachten dwalen niet rond maar ‘gefocussed’.
  2. Ontspan je lichaam, beweeg in het begin af en toe nog 1 of 2 spieren en laat dan alles gaan. Concentreer je op je ademhaling: rustig en gelijkmatig door je buik. Oefen op het ontspannen van je spieren en je concentratievermogen zal stijgen, terwijl je spanningsniveau afneemt.
  3. Paradoxaal of niet: Wissel de eerste tip eens per dag af met een verplichte tijdsperiode van bijvoorbeeld 20 minuten waarin je juist wel al die nare gedachten oproept. Twintig minuten is lang, heel lang als het echt moet (en het niet als vanzelf komt). De gedachte daarachter is dat je weerstand ontwikkelt tegen ‘het hebben van nare gedachten’, waardoor ze wegblijven. Anders gezegd: waardoor jij ze niet langer toelaat. Werkt beter dan ‘niet denken aan die roze olifant’. Elke keer dat jij dat namelijk in jezelf herhaalt vorm je je eerst een beeld van dat roze monster (die nare gedachten) om vervolgens je best te gaan doen om die gedachte weer te onderdrukken. Terwijl jij ze juist daarvoor hebt opgeroepen.
  4. Vermijdt als mogelijk een tijdlang omstandigheden waarvan jij weet dat die stress bij jou veroorzaken. Als werk nu extreem stresserend is voor jou desnoods in overleg met je leidinggevende en eventueel de bedrijfsarts even niet werken. Onderzoek toont immers aan dat negatieve gedachten door stress worden versterkt.
  5. In dezelfde lijn kan je de opkomende negatieve gedachten simpelweg accepteren, als een neutrale toeschouwer. Verplaats je in een positie alsof je naar jezelf kijkt en beschouw jezelf als die persoon met die opkomende negatieve gedachten. Doe het maar letterlijk: stap uit de stoel waarin je nu zit, ga zitten op een andere plek en kijk naar waar je net zelf zat. Bezie welke gedachten bij ‘jou die daar zit’ opkomen en laat ze als toeschouwer gewoon voorbij trekken. Aanvaardingstechnieken komen voort uit de mindfulness-filosofie. Een goede manier om de geest te leren hoe gedachten op een neutrale manier kunnen worden erkend en aanvaard is het gebruik van meditatietechnieken. Een app die je kunt downloaden voor Apple IOS en Android heet VGZ Mindfulness-coach. Daarmee kun je zelf begeleid toepassen.
  6. Begin in gedachten in je jeugd en laat alle mooie, leuke, fijne, warme momenten langs komen waarin je sterk was, krachtig, vrolijk, ontspannen, helemaal jezelf. Waarin jij helemaal okay was. Voel weer helemaal hoe jij je toen voelde en voel het opnieuw. Hierdoor kun je onderbewust je innerlijke kracht, zelfvertrouwen en zelfcontrole verbeteren.
  7. Je kunt niet alles controleren, maar bepaalde factoren liggen zeker binnen je macht. Zoek uit hoe je invloed kunt uitoefenen op de situatie die je stress bezorgt en richt je daarop. Verander je overtuigingen, verleg je aandacht, pas je gedrag aan.
  8. Lukt het je niet om je klachten te verminderen of te doen wat in de tips staat: zoek even begeleiding. Blijf niet doorgaan terwijl je merkt dat je niet vooruit gaat. We kunnen dan samen uitzoeken waar de stress en de negatieve gedachten vandaan komen. je kunt dan leren toepassen wat helpt. Er zijn veel goed werkende technieken om alles weer in zijn normale doen te krijgen. Rustig kunnen zijn, weer goed kunnen slapen en gewoon je ding weer te kunnen gaan doen.
10
sep

Herfstgedachten

Van oudsher, zo bewees al de socioloog Durkheim in de 1897, gaat dit jaargetijde bij meer mensen gepaard met groeiende neerslachtigheid, depressieve gevoelens of zelfs zelfmoordgedachten.

Officieel is de herfst inmiddels gestart. De aandacht trekkende zelfmoord deze week van een van Nederlands bekendste schrijvers leidde tot een verhoogde aanmelding bij hulpverleningsinstanties die anoniem werken.

Er zijn ook anno 2015 gemiddeld vier mensen per dag die een einde maken aan hun leven in Nederland. Gemiddeld.

Alleen het woord ‘gemiddeld’ al, in combinatie met de ervaring dat jouw collega, jouw docent, jouw medestudent, jouw clubgenoot, jouw vriend zich van het leven beneemt. Vaak (toch nog) onverwacht.

Het is bekend dat niet ieder, maar wel velen achteraf blij zijn dat ze aandacht kregen. Een moment van aandacht dat soms het begin van een keerpunt werd. Een zekere vorm van (zelfgekozen) eenzaamheid door de problemen waar ze mee worstelen staat het zelf actief kunnen werken aan verbetering meestal in de weg.

Laten we alert zijn. Aandacht geven aan anderen. Een allochtone vluchteling opzoeken in een centrum en gewoon eens een praatje maken. Zijn of haar verhaal aanhoren en ontlading bieden. ‘Zich een moment gezien kunnen voelen’ aanbieden. De alleenstaande ouderen in de straat eens opzoeken voor gewoon een praatje pot. Met de dakloze eens een gesprekje aangaan in plaats van de euro wel of niet geven en door te lopen zonder iets te zeggen.

Zo weinig moeite. Zo weinig doen we het.

——————————————————

Is iedere blijk van oprechte belangstelling voor een ander niet een opmaat voor de kwaliteit van onze samen-leving?

Ik ga het doen. Jij ook?

21
aug

Dilemma Diner

Wat is het Dilemma Diner?

Over de meest belastende dilemma’s spreek je niet iedere keer. Je meent dat je anderen met jouw problemen belast of je vindt het lastig anderen daarvoor te vragen.

Tegelijkertijd kom je niet verder en je draait in cirkels rond.

Doorbreek die cirkel! Uitgebreid praten over jouw dilemma tijdens een ontspannen en heerlijk diner, na een voorafgaand kennismakingsgesprek met de gastheer (coach/counsellor) en de gastvrouw/kok.

 

Gedegen voorbereiding.

Tijdens de intake formuleer jij heldere en duidelijke vragen voor het Dilemma Diner. Constructief, gericht op een uitkomst waar jij zelf verder mee uit de voeten kunt.

 

Ondersteuning door mensen die jou goed kennen.

Je laat je tijdens jouw diner vergezellen door twee of drie zelf uitgezochte vrienden/vriendinnen of familieleden, die je vraagt mee te willen denken over de keuzes waar je voor staat. Je kunt hen aanbieden hun diner te betalen als blijk van waardering? Als je het toch te lastig vindt hen te vragen spreken we dat tevoren goed door, zodat die belemmering voor jou wegvalt.

 

Het diner zelf.

Je ziet jezelf die avond door de ogen van anderen. Je wordt omgeven door warme en positieve aandacht bij datgene wat jij het lastigst vindt. Je krijgt spontaan nieuwe gezichtspunten, inzichten en heldere ideeën. Deze inzichten en ideeën forceren de doorbraak waar naar je verlangt en zijn de eerste stap naar een nieuw begin.

Het diner vindt plaats in ‘onze huiskamer’. Een vertrouwenwekkende, rustgevende en ruime omgeving waar je actief en ook ontspannen kunt vertoeven. Er is geen eindtijd verbonden aan het diner. Het is tenslotte jouw avond.

 

Kosten.

Het driegangen-diner (met vaste prijs van € 25,00 p.p.). Individueel consult vooraf (€ 75,00). Begeleiding en advies tijdens het diner (€ 150,00).

 

Bel voor een afspraak 06-29260869.

21
aug

Grenzen stellen

Veel mensen die ik begeleid hebben moeite met het stellen van grenzen. Als collega’s vragen behulpzaam te zijn of even een taak over te nemen zeggen ze nooit nee. En zijn daardoor graag gezien, worden gewaardeerd en krijgen regelmatig de positieve feedback waar we allemaal best naar verlangen.

Uiteindelijk is, voordat ze er zelf erg in hebben, de roofbouw begonnen op de eigen energie. En ze gaan vrolijk door met behulpzaam zijn, overnemen, inspringen en ondersteunen. De waardering blijft immers erg plezierig. Je hebt het positieve gevoel dat je goed presteert en optimaal draait.

Hoewel het langzaam maar zeker knaagt en de irritatie onderhuids groeit ‘dat anderen zelden of nooit rekening met jou houden’ en ‘nooit uit zichzelf jou iets uit handen nemen’. Als iemand iets zegt over dat jij je terugtrekt, of soms zo onverwacht uit je slof schiet (wat ze helemaal niet van je kennen) dan wimpel je het weg. Je gaat door en door en door.

Dan, na verloop van soms jaren, gebeurt er iets waardoor het evenwicht wordt verstoord. Een familielid overlijdt, er tekent zich een scheiding af ….. de direct oorzakelijke veranderingen zijn vaak veel minder ingrijpend.

En pats boem. Je gaat onderuit. Spontane huilbuien, terneergeslagen zijn, er tegen op zien om naar je werk gaan. Slapeloze nachten.

Op die momenten en vaak nog later kloppen mensen bij mij aan, vaak daartoe gestimuleerd door anderen zoals bedrijfsarts, HRM of leidinggevende.

Ga eens bij jezelf na of jij nee zegt als je dat eigenlijk wel nodig hebt. Ga eens bij jezelf na of jij duidelijk kunt zijn over je eigen behoeften. Iets kunt vragen voor jezelf.

Het even stil staan bij wat jij doet kan je een nieuwe, veel meer ontspannen wereld opleveren. Worstel jij met nee zeggen en met grenzen stellen? Maak eens een afspraak en ontdek hoe snel jij dat bij jezelf kunt veranderen.

6
aug

Nù checken kortdurend frequent verzuim

Zomervakantie voorbij: dan is nu het moment voor een check up kortdurend frequent verzuim.

Medewerkers die het al langer moeilijk hadden ‘vallen’ vaak de vakantie in. De eerste week hangen ze alleen maar of ze worden ziek. Onzichtbaar voor de werkgever.

Niet altijd, maar toch frequent, komt vervolgens een gesprek op gang met partner en/of vrienden. Een gesprek waarin de eigen situatie op het werk wordt bekeken en beoordeeld. Wat ‘het’ met je doet. Wat je zelf kan doen om verandering aan te brengen. Wat belemmeringen zijn om je beter te kunnen voelen en weer met plezier naar je werk te kunnen gaan. Welke mogelijkheden je kunt overwegen en benutten om zelf steviger te kunnen staan en jezelf te herpakken. Welke initiatieven je zelf kunt nemen om verandering aan te brengen.

Vaak blijft het bij gedachten. Beduchtheid om jezelf bloot te geven, jezelf niet kwetsbaar op kunnen stellen, angst om afgerekend te worden op je getoonde zwakte. Er zijn veel redenen denkbaar waarom de werknemer het er toch bij laat zitten.

Voor HRM-adviseurs is nu het moment bij uitstek om het managementinformatiesysteem te raadplegen op frequent kortdurend verzuim in het afgelopen jaar. Met een schuin oog op de uitkomsten van het recente medewerkers tevredenheidsonderzoek en de risico-inventarisatie en evaluatie.

Dan actief stimuleren dat de leidinggevende met de ‘gespotte’ frequent verzuimers een gesprekje aangaat. Of een vertrouwenspersoon desgewenst. De kruik gaat immers zolang te water tot ze breekt. Heeft de werknemer zich altijd groot gehouden en is die nooit eerder zelfs maar kortstondig uitgevallen? Ga de koffiekamer of de kantine in: praat met eenieder. Naast vakantieverhalen zie je vaak of hoor je vaak dat het ergens bij iemand hapert.

Veel van mijn cliënten zie ik als het al te laat is. Uitgevallen. Gemeld bij de Arboarts of rechtstreeks doorverwezen dor de leidinggevende. Jammer, want dan duurt het langer en de omgeving van de medewerker wordt er onnodig mee belast. Zoals extra werkdruk om het werk op te vangen en als het langer duurt ook nog de invalkracht inwerken. Nog los van de extra overbodige kosten voor vervanging, doorlopen salaris en intensiever begeleiding.

Verzuimpreventie actief invullen scheelt je maar zo 0,5 tot 1% minder verzuim. Actief preventief verzuimbeleid leidde in de instelling waar ik in 2001 werkte als directeur P&O tot een verzuimreductie van zelfs 2% en daarmee tot de prijs Kroon op het werk.

Vaak zijn een paar gesprekken met een coach of counsellor in vroegtijdig stadium voldoende om iemand op te vangen en te begeleiden om datgene te doen dat hem of haar in staat stelt uit een cirkel te geraken.

Klein initiatief, groot effect.

1
aug

Bevrijd jezelf!

Maar eerst nog even dit: had je al gekeken naar informatie over Headspace in de Google play store of bij Apple i-Tunes? Dan heb je ontdekt dat je 10 minuten per dag gewoon even helemaal niks kunt doen. Noemen ze ook wel mindfulness of meditatie. Had je die app Headspace al gedownload en uitgeprobeerd?

Het levert je rust op in je lijf en in je hoofd. Scherpte, focus, creativiteit en intelligentie. Zo, dat zijn niet de minste pretenties. Doe er een paar ons af en het blijft nog steeds de moeite waard. Even 10 minuten stilstaan elke dag brengt veel vooruitgang. Mocht de app jou niet aanspreken kun je ook eens de VGZ Mindfulness coach app proberen, eveneens voor IOS en Android beschikbaar.

En dan nu naar het thema van vandaag. Soms heb je last van wel heel specifieke negatieve gedachten.  Negatieve gedachten die ànderen over jou zouden kùnnen hebben. Bevrijd jezelf!

‘Wat zullen ze wel niet denken’, ‘Ze kijken naar mij met een speciale blik, dat voelt niet goed’, ‘iedereen kijkt naar me’, ‘ze hebben het over mij’, ‘ze vinden me vast een minkukel’. Dat soort gedachten. Er zijn veel mensen die in meerdere of mindere mate dit soort gedachten steeds herhalen en herhalen in hun hoofd.

Soms is dan helpend om kortstondig te kijken naar waar het vandaan komt: van pesten vroeger, van geminacht worden of zelfs mentaal of fysiek mishandeld zijn door je opvoeder(s) of van een eenmalige ingrijpende gebeurtenis. Voor menigeen is begrijpen voorwaarde voor veranderen. Dat kun je doen samen met een goede vriend of vriendin. Of met een counsellor of therapeut. Er zijn vervolgens vele manieren om in gesprek en/of spel die angstige gedachtestroom te doorbreken, zodat je jouw omgeving weer positief kunt tegemoet treden. Zonder achterdocht, angst of boosheid. Wat een verademing …….

Ook is hiervoor een appje ontwikkeld. Vanuit de Cognitive Bias Modification theorieën ontwikkeld en vertaald in een programmaatje dat je ook dagelijks kunt doen. Nu volstaat zelfs één minuut per dag. Wel zeker zes weken doen. Ook hier geldt: koppel het aan een dagelijkse gewoonte die je al hebt. Bijvoorbeeld na het ontbijt en tanden poetsen. Of na je routineuze kopje koffie. Dan is jouw ondersteunende minuut snel een vaste gewoonte.

Het werkt simpel. Je kijkt naar een overzicht met gezichten en je pikt telkens dat gezicht eruit dat jou een vriendelijke lach laat zien. Het leert je om je te kunnen richten op al het positieve om je heen en helpt jou je negatieve gedachten te stoppen. En laat me even weten hoe snel het bij jou gaat.

Doe het eens anderhalve maand. Voor Android is er in de Google Play Store Happyface, voor IOS Moodmint in de iTunes Store. Bevrijd jezelf van die negatieve stresserende gedachten.

Happy Moods!

 

31
jul

Mindfull zijn: wat is dat eigenlijk?

Uit studies van de Harvard universiteit blijkt dat 47% van de tijd dat je wakker bent, jij bezig bent met gedachten die niets te maken hebben met wat je op enig moment doet. Je gedachten gaan dus de helft van de tijd naar andere dingen, in plaats van dat je je volledig focust op datgene waar je mee bezig bent.

Anders gezegd: de helft van je leven ben je ‘verloren’ in je gedachten, waarbij je meestal denkt aan wat gisteren gebeurde of aan wat morgen gaat of kan gaan gebeuren.

Evolutionair gezien is dat terugblikken (naar gisteren) en vooruitblikken (naar morgen) in essentie heel logisch en behulpzaam gedrag. Immers: evalueren van wat misging of beter kan en afwegen wat morgen te doen draagt bij aan effectief en efficiënt gedrag met vergrote kans op resultaat.

Maar, is 47% niet wat veel?

Echt wel! Want meestentijds gaan je gedachten op en neer, heen en weer en ben je de controle ‘gedachtenloos’ kwijt geraakt. Je staat niet aan het roer van jouw gedachten.

Echt wel veel, die 47%! Want vooral negatieve gedachten gaan immers door je heen: had ik maar dit, of als maar niet dat ….. Je oefent zo als het ware vooral negatieve gedachten. Je lichaam reageert op signalen van wat ging er mis of wat er verkeerd kan gaan. Het maakt zich telkens weer gereed voor situaties die mis gaan. Het maakt dus cortisol aan (stresshormoon) en het deel van je hersenen (amygdala) dat je emoties stuurt gijzelt je prefrontale cortex, het gebied in je hersenen dat jou in staat stelt rationeel te denken.

Weg valt dus de focus op waar je mee bezig bent, weg intelligentie, weg creativiteit. Je reagéért meer dan dat je actief en bewust stuurt.

Mindfull zijn betekent jezelf herpakken en het (weer) actief en bewust sturen van je gedachten en je handelingen. Gerichte aandacht geven aan waar je mee bezig bent.

Een app die je daarbij kan helpen heet Headspace en is voor mobiel of tablet te downloaden voor IOS (Apple i-Tunesstore) en Android (Google Play Store). Probeer het eens een paar weken en ontdek wat het jou brengt.

 

Volgende keer een app om negatieve of angstige gedachten over je omgeving een positieve boost te geven.

10
jul

Stil staan bij jezelf

Verbijsterend eigenlijk, hoe ‘bij jezelf stil staan’ zó ongewoon kan zijn in een samenleving.

Iedere keer opnieuw komen er mensen bij mij, die het zich nooit eigen hebben gemaakt om bewust stil te staan bij zichzelf. Wat bedoel ik daar mee?

We leren van jongs af aan van alles over de wereld en over hoe we ons dienen te gedragen.

Bewust worden ons vaardigheden aangeleerd zoals spreken van een taal en beroepsvaardigheden om een zelfstandig bestaan te kunnen opbouwen. Dat leren gebeurt voor een groot deel intentioneel, bewust: door onze ouders in de opvoeding en op school.

Via onbewust leren komen er nog inzichten, kennis en vaardigheden bij. Simpelweg doordat we leven en ‘onderweg’ ervaringen opdoen die niet georganiseerd en geïnstitutionaliseerd worden aangeboden. Vaak zijn dat behulpzame en nuttige vaardigheden.

Door niet-intentionele gedragingen van onze opvoeders in gezin, in groepjes leeftijdsgenoten en op school leren we onszelf ook opvattingen aan over onszelf die helaas belèmmerend voor ons zijn.

Als je gepest wordt leer je jezelf aan je kop niet boven het maaiveld uit te steken of nog veel ingrijpender: jezelf altijd heel klein te maken en je minderwaardig te voelen. Ook al ben je inmiddels een boom van een kerel, die als hij fier rechtop zou gaan staan en de mensen rechtstreeks aan zou kijken alleen al door die pose als evenwaardig wordt ervaren in plaats van ‘niet gezien te worden’.

Als je het nooit goed deed en je altijd bang was om (voor de zoveelste keer) afgewezen te worden wordt je over-voorzichtig, kun je het niet geloven dat iemand je een complimentje maakt (‘dat kan niet waar en oprecht zijn’). Je reageert ontwijkend of juist agressief.

Je zou het verborgen leren kunnen noemen. We zijn ons er niet van bewust dat we ons van jongs af aan een veelheid aan opvattingen en gedragingen eigen maken. Ook belemmerende.

Juist deze opvattingen over onszelf en de wereld om ons heen sturen (onbewust) ons gedrag dat ons problemen oplevert. Terwijl steeds duidelijker wordt hoezeer mensen zich laten leiden door wat in ons onderbewuste is opgeslagen, leren we nergens georganiseerd/geïnstitutionaliseerd om stil te staan bij wat ons onderbewust drijft. Wat een gemiste kans!

Pas als we vast lopen, uitvallen, diep in de ellendige gevoelens geraken, dan komen we uiteindelijk tot de stap om daar wat mee te doen. Vaak pas nadat anderen ons dat al meerdere keren en al jaren hebben aangeraden.

Zelf ben ik meer dan dertig jaar actief geweest in het onderwijs en ben van mening dat ‘ontwikkelen van zelf-reflecterend vermogen’ als belangrijk bestanddeel in het onderwijs ingebakken zou moeten worden. Met de specifieke betekenis van: leren ontdekken wat jouw verborgen opvattingen en overtuigingen (over jezelf) zijn. Wat een rijkdom verwerf je daar mee. Wat een enorme hoeveelheid frustratie, ellende, verdriet kun je daarmee in je latere leven voorkomen.

Ondertussen ga ik door individueel cliënten de hen passende tools aan te reiken teneinde eerder verborgen leren bewust te krijgen en daar anders, niet langer belemmerd, mee om te gaan.

10
jul

Vast-staan

“Wie nooit gevallen is, heeft geen juist besef van wat er nodig is om vast te staan” – Multatuli.

 

22
jun

Een simpel advies: muizensimpel

‘Of mice and men’

Vorige week was ik uitgenodigd om te praten over stress en stresspreventie voor een groep allochtone en autochtone vrijwilligers en mantelzorgers. Mensen die meer dan eens zelf stress ervaren en veelvuldig met de stress van diegenen die zij begeleiden worden geconfronteerd.

Eén van de aanwezigen bracht de volgende casus in. “Mijn goede vriendin heb ik al vier jaar niet gezien of gesproken. Volgende week zal ik haar weer voor het eerst ontmoeten en daar heb ik erg veel stress van. Haar familie wil niet dat we vriendinnen zijn.”

Nou heb je tijdens een dergelijke bijeenkomst niet veel gelegenheid om context en aanleiding uit te vragen of een effectieve interventie uit te voeren. Een kort antwoord met kans op stressverlaging dan maar. Puur op basis van ervaring.

‘Denk aan al die mooie, verbonden, blije en ontspannen momenten die je samen met jouw vriendin hebt doorgebracht. Herinner ze jou stuk voor stuk en ga jullie hele periode van samen vriendinnen zijn daarvoor bij langs. Bijvoorbeeld direct na een ontspannings- en ademhalingsoefening, zoals we die net hebben gedaan. Zo vergroot jij jouw kracht om te doorstaan wat je tegenkomt.’

Het was een ingeving vrij ontleend aan een stapje in een NLP-interventie (‘reclaim personal history’).

Gister las ik in Nature dat wetenschappelijk onderzoekers hadden geconstateerd dat muizen minder depressief worden door ze aan leuke dingen terug te laten denken. Een uitgebreide verhandeling over het betreffende, overigens overtuigende experiment laat ik hier achterwege.

Tsja, ook muizen hebben als collega-zoogdieren een oud, evolutionair stuk reptielenbrein. Daarin verschillen wij niet. Ik vond het leuk de gelijkenis te constateren. Soms is therapie, counselling of gewoon een goede raad zó simpel.

Ik vind eigenlijk altijd: hoe simpeler hoe beter.

2
jun

Mindfulness reminder

Eerst vormen we gewoontes

dan vormen gewoontes ons.

– David harp

30
apr

Erfelijke invloed op geluk bewezen: oh jee, voor mij geen verbetering meer mogelijk?

‘Nature or nurture’, ‘erfelijkheid of socialisatie’.

Onder die namen werd jaren – en jaren lang discussie gevoerd tussen voor – en tegenstanders over de vraag in hoeverre wij mensen ons leven(sgeluk) kunnen beïnvloeden. Nu is dan, volgens hoogleraar Meike Bartels van de Vrije Universiteit Amsterdam, eindelijk bewezen dat erfelijke invloeden wel degelijk van invloed zijn als bepalende factor van ons levensgeluk.

Eerder familie- en tweelingonderzoek met gegevens van het Nederlands Tweelingen Register toonde aan dat individuele verschillen in welzijn gedeeltelijk kunnen worden toegeschreven aan genetische verschillen tussen mensen. Bartels plaatst met haar onderzoek dat resultaat in steviger perspectief.

Meike Bartels nam een veelheid aan bestaand internationaal onderzoek  naar geluk en erfelijkheid onder de loep. Zij bracht dertig tweeling- en familieonderzoeken samen. Al met al gegevens van meer dan 55 duizend individuen. Vervolgens gebruikte zij de schattingen van onafhankelijke studies in een meta-analyse.

Hoewel individuele studies variatie laten zien in de schatting van erfelijkheid van geluk, geven de resultaten van deze studie wel een robuuste schatting van de ‘relatieve invloed’ die genen hebben op verschillen in geluk. Ze ontdekte dat ongeveer 35% van de verschillen in geluksgevoel toegeschreven kunnen worden aan genetische verschillen.

Moeten we nu neerslachtig worden? Staat ons leven(sgeluk) eigenlijk bij voorbaat al vast? Je zou maar net de diagnose depressie hebben ontvangen. Nou, stel dat de bevindingen van Meike Bartels in nieuw onderzoek herbevestigd wordt: twee derde eigen beïnvloedingsmogelijkheden tegenover een derde deel dat vast staat.

Ik denk dat veel mensen die vluchten van oorlogsgeweld, onderdrukking en armoede, mensen die dreigen te verdrinken in hun poging enig geluk te vinden of die door natuurrampen dakloos zijn geworden heel blij zijn met twee derde ‘kans’ op meer geluk en welzijn in hun leven. Geintje met ietwat sarcastisch randje, ik geef het ruiterlijk toe.

En wij psychosociaal begeleiders? Wat een fantastische perspectieven! Bij elke cliënt het enorme potentieel (twee derde beïnvloedbaar) beschikbaar te weten voor opheffen van klachten en verbetering van levensgeluk :).

16
apr

Hoe herken je jouw burn-out?

Het basale lijstje

Toch nog maar eens basaal het lijstje met herkenningspunten voor het signaleren van een voor de deur staande burn-out.

Eén blik geeft je al inzicht. Een burn-out wordt voorafgegaan door een langere periode van ongezonde stress en onvoldoende ontspanning. Neemt jouw stress niet af en is er onvoldoende tijd om te kunnen herstellen, dan wordt het tijd om op te letten.

Symptomen

De eerste symptomen van een burn-out:

  • Slecht slapen
  • Heel vroeg wakker worden
  • Het gevoel er niets meer bij te kunnen hebben
  • Emotioneel
  • Vergeetachtig zijn
  • Meer verslavingsgedrag, zoals drinken, eten, slaapmiddelen, kalmerende middelen
  • Snel vermoeid na geringe inspanning
  • Veel piekeren
  • Dwangmatige controle willen hebben
  • Tegenzin in het werk
  • Opgejaagd gevoel
  • Lichamelijk klachten (sneller vatbaar voor verkoudheid en griep, toename van spierpijn en gewrichtspijn)
  • Concentratieproblemen
  • Verdoofd (leeg) gevoel
  • Dingen kwijt zijn (niet meer weten waar je iets gelaten hebt)

 

Herkenning?

Herken jij er twee, drie of meer? Dan loop je risico op burn-out.

Stop wat je aan het doen bent!

Doe er iets mee, gelijk. Je wilt denkelijk niet helemaal burn-out raken? Maak een oriënterende gratis afspraak op een van de komende vrijdagmiddagen: 06-29260869 of info@2focus.nl.

12
mrt

Het begin is het belangrijkste

Het begin is het belangrijkste

Onderzoekers van de universiteit van Stanford bestudeerden hoe je het best nieuwe gewoontes onder de knie krijgt en kwamen met een eenvoudig driestappenplan op de proppen.

Leer jezelf ook hoe jij in drie stappen de verandering aanbrengt die je wenst. Zelf leer ik het cliënten al jaren. En het werkt.

  1. Begin klein

Een nieuwe gewoonte aannemen, kan enkel door gedrag te vereenvoudigen. Maak het daarom klein, tot in het belachelijke zelfs, want de meeste gewoontes in ons leven zijn kort van duur (veters knopen, tanden poetsen, telefoon op een vaste plek leggen na thuiskomst). Lange nieuwe gewoontes werken niet. Vraag dat maar aan iemand die lange tijd geen sport deed en beslist om elke dag een uur te gaan joggen. Een goede kleine gewoonte daarentegen is makkelijk en snel te leren. Voorbeelden: drie minuten wandelen of drie push-ups doen. Ja, je hoort het goed: drie minuten wandelen.

  1. Vind een tijdstip waar deze gewoonte perfect past

Vind een tijdstip in je dagelijkse routine waar deze kleine nieuwe gewoonte goed past. Belangrijk: Doe ze ná een van je vaste gewoontes, bijvoorbeeld na het tandenpoetsen, na je middaglunch, na de koffie. ‘Na’ is beter dan voor, omdat de eerste, al ingesleten activiteit zo de ‘trigger’ voor je nieuwe gedrag vormt. Eén van de sleutels om een nieuwe gewoonte te kweken is eenvoudig: je onderbewuste laten weten ‘na’ wat ze komt.

  1. Oefen je nieuwe cyclus

Focus erop dat je kleine nieuwe gewoonte een deel van je routine wordt – elke dag opnieuw. In het begin zal je geheugensteuntjes nodig hebben, maar dan wordt de kleine gewoonte snel… een gewoonte. Hou de gewoonte eenvoudig tot ze een stevige gewoonte is geworden.

Hoe vaker namelijk, dat je die kleine gewoonte oefent, hoe positiever je gevoel erbij wordt en hoe makkelijker je deze onderhouden zal. Daar ligt de sleutel van het succes. Iedere keer opnieuw geef jij je hersenen na dagelijkse afronding het positieve signaal “gelukt!”.

Het resultaat is dus niet ‘drie minuten wandelen’. Het resultaat is een dagelijks positief gevoel over het opnieuw behalen van voorgenomen resultaat verbonden met wandelen. Een fundament leggen voor verdere ontwikkeling. Je maakt een nieuw neuraal pad in je hersenen.

En hoe dan verder?

Oftewel: Wanneer zet jij die kleine verandering om in een ingrijpender verandering?

Kies nu heel concreet welke volgende stap je zet, die je opnieuw èlke dag herhaald, zodat ook dié verandering een gewoonte kan worden.

  • Het goede nieuws is dat jij die kleine gewoonte snel kan uitbreiden tot een volwaardige ingrijpender gewoonte. Dat die kleine gewoonte snel zal uitbreiden als jij er voor kiest. Opnieuw: kies klein. Een kwartier of tien minuten.
  • Zorg ervoor dat je die uitgebreider gewoonte (tien minuten wandelen) consequent en gedisciplineerd blijft onderhouden.
  • Zonder al te veel moeite zal je dit nieuwe gedrag volledig aannemen. Zoals je hebt geleerd je tanden te poetsen na het opstaan of je handen te wassen voor het eten. In-geprogrammeerd.

Stel je doel, je beoogde resultaat nooit verder dan waar je op dat moment aan werkt. Tien minuten dagelijks enkele weken lang is waar je aan werkt. Wat later volgt doe je later, even bewust en weloverwogen. Blijf in het hier en nu, om die frase nog maar eens langs te laten komen.

Vertrouw op de manier van leren zoals je die van kinds af aan al steeds opnieuw met succes hebt toegepast. Heb vertrouwen in jouw kleine stappen. En wandel, wandel, wandel ……..

5
mrt

De kracht van je onderbewuste 2

Geloof jij dat je dagelijks erg veel doet zonder er bij na te denken? Zonder dat je dat zelf wenst?

Mensen ruiken onbewust aan hun handen nadat ze iemand de hand hebben geschud, zo blijkt uit nieuw wetenschappelijk onderzoek. Personen die zich aan elkaar hebben voorgesteld door middel van een handdruk, brengen daarna opvallend vaak één van hun handen richting hun neus. Vervolgens snuiven ze de lucht op die van hun hand afkomt. Dat bleek niet alleen uit het feit dat de proefpersonen hun hand vaker onder hun neus hielden, maar ook uit de luchtstroming in hun neus die werd gemeten met sensoren.’

Zelf waren de deelnemers zich niet of nauwelijks bewust van het feit dat ze aan hun handen roken. Dat melden Israëlische onderzoekers in het wetenschappelijk tijdschrift eLife.

Zoals onze spijsvertering en de werking van onze organen worden aangestuurd vanuit onze hersenen, worden vele duizenden van onze sociale gedragingen gestuurd zonder dat wij mensen ons daarvan bewust zijn.

Sta er even bij stil!

Maak jezelf daarvan eens goed bewust. Sta bij dat gegeven zo lang stil, dat je tot je door kunt laten dringen dat jouw onderbewuste onnoemelijk veel voor jou regelt en stuurt.

Heb je dat nu goed tot je door laten dringen? Als ja, stel je nu voor dat op veel van die onbewuste acties zelf actief ingrijpen mogelijk is. Dat je je onbewuste gedrag actief kunt aanpassen, zodat je bewust kiest en bewust handelt zoals jij dat wilt.

Zou niet gek zijn hè? Niet meer automatisch boos worden als … , niet meer automatisch in de stress schieten als …., niet meer automatisch in de weerstand schieten als ….

Actief stop zeggen tegen jouw onderbewuste reacties maken voor jou het gedrag mogelijk dat je wenst te laten zien. Niet langer achteraf hoeven denken: shit, deed ik het weer. Of: Verrek, is het me weer overkomen. Geen spijt meer, geen schuldgevoel meer, geen onnodige ruzie meer.

Nee, omgekeerd: Juist het tevreden en plezierige gevoel dat je volledig zelf aan het stuur staat!

Je onderbewuste leren sturen.

Valt dat te leren?

Ja. Zeker. Binnen mijn één dag durende workshop. Of in een paar gesprekken verspreid over enkele weken. Geïnteresseerd geraakt? Lees ook de vorige blog eens over jouw onderbewuste.

1
mrt

Over depressie

De jaarcijfers 2014 zijn weer uit. Wat leren we er van?

We zien deze en komende weken weer vaker benen en armen met gips in het straatbeeld verschijnen en we weten dan dat dat samenhangt met de voorjaars – (en voor velen ski -) vakantie.

Niemand staat in het dagelijks leven van alledag stil bij de veel en veel grotere aantallen mensen, die uiterlijk onzichtbaar, lijden aan depressieve gevoelens. Vakantie of geen vakantie.

Jong geleerd, oud gedaan ………

En, alarmerend, het begint al op jonge leeftijd: het ervaren van depressieve gevoelens.

Bij de twaalfjarigen zegt 16,5% emotionele problemen te hebben, bij de zestienjarigen is dat opgelopen tot 21,6% (Vierjaarlijks HBSC-onderzoek 2014). Eén op vijf, je hoort het goed.

Van de twintig tot dertigjarigen heeft gemiddeld 33,2% al een keer last gehad van depressieve klàchten. Eén op de drie, je hoort het goed (CBS 2014).

Dat jongeren en jong volwassenen in deze omvang tegenwoordig depressieve klachten ervaren is een signaal dat maar liever serieus genomen wordt. Waarom?

Uit meerdere studies blijkt dat na een depressieve periode een zeer grote kans bestaat dat opnieuw in depressieve periodes wordt vervallen. De feitelijke kans op herhaling? Binnen 5 jaar ontwikkelt 70% een nieuwe depressie.

Depressie is daarmee één van de meest voorkomende psychische aandoeningen. Depressie heeft net niet de top drie gehaald, maar bereikt een uitstekende vierde plek. Een vierde plek op de hitlijst van aandoeningen die de meeste ziektelast veroorzaken in Nederland. Plaats vier na hartziekten, herseninfarcten en angststoornissen (Gommer e.a. 2010).

Vroegtijdige herkenning en aanpak kan veel leed en kosten voorkomen.

Bij de jongeren en jongvolwassenen zelf bestaan echter forse barrières om hulp te zoeken blijkt uit onderzoek. Ontkenning en onderschatting van de problemen, naast schaamte maken dat weinigen proactief de weg naar een hulpverlener vinden.

Gebrek aan inzicht in psychische problemen en een gebrekkige kennis over de mogelijkheden en effectiviteit van psychosociale begeleiding maakt het niet ‘logischer’ om de stap wel te zetten om zèlf depressieve gevoelens actief tegemoet te treden met een begeleider.

Ken jij iemand met depressieve gevoelens?

Tip hem of haar het heft in handen te nemen en een leven van herhalingen voor te zijn.

24
feb

Voorkomen, genezen of negeren

Een op de drie mensen riskeert liever een korter leven, dan dat ze dagelijks een pil nemen om (hart)ziekten te voorkomen.

 

Dat blijkt uit onderzoek aan de University of California San Francisco en de University of North Carolina (uit: tijdschrift Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes).

Verbaast dit jou ook? Dat mensen liever korter leven dan dagelijkse een pil nemen tegen zelfs acuut levensbedreigende kwalen?

Meer dan 8 procent van de deelnemers aan het onderzoek (allen 50+) was bereid om maar liefst twee jaar van hun leven op te geven om het slikken van medicijnen te voorkomen. Ongeveer 21 procent vindt een week tot een jaar korter leven acceptabel. Het moet toch niet gekker worden zou je denken.

Wat brengt mensen er toch toe om voor een gezond leven iets te moeten doen zó erg te vinden? Terwijl anderzijds de farmaceutische industrie flinke omzetten draait met de verkoop van vaak volledig vrijwillig geslikte vitaminepreparaten, drankjes en poeders? Valt de mensheid uiteen in twee categorieën? Hypochonders met buidels vitaminepreparaten enerzijds en anderzijds categoraal ontkenners van ieder mogelijk persoonlijk toekomstig leed?

Wat geldt voor pillen geldt evenzeer voor mentale hulpverlening. Nu we weten dat burnout langdurige negatieve invloed heeft op je cognitief functioneren, de kans op dementie vergroot en je korter leeft bij het jezelf blootstellen aan langdurige stress:

Wat maakt in vredesnaam dat ‘we’ niet, als was het normaal, besluiten om een psychosociaal begeleider te consulteren voor een paar keer en het heft in eigen hand nemen. Om in korte tijd te leren hoe we onze (soms onvermijdelijke) stress kunnen managen. Onze manier van omgaan met stress zo te veranderen dat we er geen last meer van hebben. Enkele gesprekken met een professional om een dreigende burnout te voorkómen volstaan immers veelal.

Laten we het maar houden op een fenomenaal vermogen om de schijn op te houden. Schijn op te houden voor onszelf dat we kerngezond blijven als we roken, kerngezond blijven als we bijna nooit bewegen en geen pillen nodig hebben want we zijn immers gezond. We kennen geen stress en daar onder door gaan is natuurlijk al helemaal absurd.

Wanneer leren we onszelf niet te bedriegen?

1
feb

Burnout: ultieme ‘beloning’ voor de meest fervente doorzetters.

De symptomen van burnout komen ook voor bij mensen met whiplash, CVS (chronisch vermoeidheid syndroom) en fibromyalgie (reuma van de weke delen). Het specifieke kenmerk van burnout is de duidelijke relatie met het werk.

Verstoord evenwicht zonder dat je het goed in de gaten hebt.

Er is sprake van een verstoord evenwicht tussen de eisen die het werk stelt en de persoonlijke behoeften en vermogens. Alsof de rek uit het elastiek is: de veerkracht raakt verloren.
De oorzaak voor burnout ligt niet in het werk alleen, niet bij de werknemer alleen. Het gaat om de wisselwerking tussen de eisen van het werk en de persoonlijkheid van de werknemer. Binnen organisaties kunnen bijzonder veerkrachtige mensen tot het randje van burnout gedreven worden; er zijn ook mensen die veel eerder dan anderen burnout geraken onder minder stressvolle omstandigheden.

Mensen met doorzettingsvermogen.

Net als bij mensen die langer last houden van een whiplash zijn werknemers die geconfronteerd worden met burnout getypeerd door bovenmatige betrokkenheid, een groot verantwoordelijksgevoel en groot doorzettingsvermogen. Het fantastische vermogen om door te zetten en niet op te geven is in veel situaties een fraaie kwaliteit, die zich in bijzondere omstandigheden tegen jou keert.

“Niet bij de pakken neerzitten! Pak jezelf bij kop en kont en doorgaan! Niet opgeven nu! Stop dat gepieker en doe gewoon wat je moet doen!” Talloze varianten benutten de doorzetters voor het zichzelf opjutten om vooral niet toe te geven en stil te staan bij het feit dat je je opgejaagd voelt. Dat je vermoeider begint te raken. Dat je niet lekker in je vel zit. Meer irritaties krijgt. Slechter slaapt en ga maar door.

Moet ik dit soort vage klachten serieus nemen ? ‘Kom op zeg!’

Het voelt allemaal aan als vage klachten, waaraan je niet snel wilt toegeven. Ondertussen verzwakt je afweersysteem. Medisch gesproken veranderen je hormoonhuishouding; wordt je sympatisch zenuwstelsel geactiveerd, zodat adrenaline, noradrenaline en cortisol worden extra aangemaakt. Je  hartslag- en bloedruk veranderen, ademhalingsreacties veranderen en je weerstand tegen infecties neemt af.

Het is tegen de achtergrond van ‘doorzetter zijn’ geen mirakel, dat werknemers die gezegend zijn met deze kwaliteiten niet dat belangrijke moment van stilstaan en reflectie inbouwen. Laat staan actief overgaan tot inroepen van even wat hulp van anderen. Laat staan een beroep doen op kortstondige professionele hulp.

Besteedt 5 minuten aan bezinning en doe dan je eigen ding.

Op de website van 123 test https://www.123test.nl/burnout/ kun je zelf een kort testje invullen en nagaan of serieus nemen van jezelf inmiddels verstandig zou kunnen zijn. Doe die test eens.

Wie weet zijn 5 minuten niet veel voor het voorkomen van jouw persoonlijke burnout.

123 test

Wist je overigens dat we al sinds 1996 uit wetenschappelijk onderzoek weten dat als iemand lange tijd in psychisch belastende omstandigheden werkt, jouw levensverwachting met zeven jaar wordt bekort? (Gaillard, 1996)

24
jan

3 Mindfulness Reminders (deel 3)

 

Je zorgt het beste voor de toekomst,

Door voor het nu te zorgen

Zen – spreuk

 

Het huidige moment is altijd perfect

Het is alleen de geest die het anders wil

Osho

 

Eerst vormen we gewoontes

dan vormen gewoontes ons.

David harp

20
jan

Stress en de invloed op ons denkvermogen

Wat is de invloed van chronische stress op onze cognitieve vermogens?

Dat chronische stress je cognitieve vermogens aantast lijkt steeds waarschijnlijker (van Dam 2013 ; Greenberg 2012). Chronische stress tast niet alleen je cognitieve vermogens aan, maar kan zelfs het risico op dementie vergroten. Dementie is de verzamelnaam voor alle ziektes die een negatieve invloed hebben op het verstandelijk vermogen, geheugen, stemming en gedrag.

Ook voorlopige resultaten uit onderzoek aan de VU, over hoe gestreste mensen aandacht bij een onderwerp kunnen houden en hoe hun ‘werkgeheugen’ functioneert, laat zien dat de cognitieve prestaties door burnout achteruit gaan. Tot zelfs twee jaar na de burn-out!

Hoewel momenteel nog niet onomstotelijk bewezen in longitudinaal wetenschappelijk onderzoek is er wel reden genoeg om nu hypothesetoetsend onderzoek uit te gaan voeren, zo werd onlangs besloten.

Hoe ‘werkt die burnout nou eigenlijk’?

Van Dam stelt dat het gevoel van uitputting, dat mensen met burnoutklachten zo goed kennen, het gevòlg is van de stressgerelateerde cognitieve beperkingen. Anders gezegd: je bent niet uitgeput door de ìnspanning die je levert, maar doordat je hersenen niet meer doen wat ze zouden moeten doen door de chronisch ervaren stress.

Stressbeperking, maar zeker een burnout, heb je grotendeels zelf in de hand. Immers: als jij de door jou ervaren chronische stress onderkent, serieus neemt en daarnaar handelt kun je die burnout voorkomen.

Tips voor een ‘gezond verstand’. Tips dus, die ook effect hebben voor later als je ouder wordt. Je verkleint het risico op dementie. Wist je trouwens dat partners van dementerenden een vier maal zo hoge kans hebben op een depressie? Als je goed zorgt voor jezelf, zorg je ook goed voor een positief perspectief van je (aller)naaste.

De tips:

• Beweeg.
• Eet gezond (één bezoekje aan een diëtiste leert je veel).
• Drink meer dan 2,5 liter per dag.
• Neem elke dag een rustmoment of mediteer en geniet ervan.
• Voer 5 minuten gedwongen piekeren in: schrijf je piekergedachten op en verscheur ze.
• Leg ’s avonds om een uur of acht je smartphone op een plek waar je hem niet hoort.
• Ga op regelmatige tijden naar bed en sta op een vast tijdstip op. Neem niet je smartphone of tablet mee naar bed. Leg ze vooral niet pal naast je slaapplek, de straling veroorzaakt onrustige slaap.
• Voer een e-mailvrije weekend in of kijk alleen één keer ’s ochtends en één keer ’s avonds.
• Doe dagelijks ongevraagd iets voor een ander zonder iets terug te verwachten. Bewezen is dat mensen die dat doen minder stress ervaren.
• Praat met anderen over de door jou ervaren stress en bekijk jezelf eens door hun ogen.
• Sta stil bij de mogelijkheid dat je deze tips ter harte neemt en uitvoert, opdat je nu èn later helder en bij de pinken blijft.

Ervaar jij momenteel een overmatige mate van stress en wil je toch eens praten over het voorkómen van burnout? Maak een afspraak. Op vrijdagmiddagen kosteloos.

Meld je aan via de 2Focus contactpagina.

Cubaans keramiek

Cubaans keramiek 2011

15
jan

Gratis checkup: voorkom overspanning en burnout

 

ZEG STOP!

‘Je gaat uit bed, eet een boterham, gaat een half uur iets doen en dan ben je op. Mijn accu is leeg.’

‘Je gaat alles steeds meer vanuit de zijkant bekijken. Je doet wat je verwacht wordt te doen, maar het enthousiasme is weg. Mijn grenzeloosheid in altijd lekker bezig zijn is compleet weggevallen.’

‘Ik slaap beroerd. Al weken en weken nu ik er echt bij stil sta. Iedere maandag om half 5 lig ik wakker en heb geen zin in de dag. Geen zin om naar mijn werk te gaan. Onderweg denk ik soms wel drie keer “ik draai om”. Afgelopen maand begon de onrust al op zondag.’

ZEG STOP!

‘Eigenlijk zit ik niet meer op mijn plek op mijn werk. Je weet het natuurlijk wel maar wilt het niet toelaten. Je wilt laten zien dat je niet opgeeft. “Ik laat me niet kisten!” En nu dan dit. Ik kan alleen maar inwendig janken. Geen traan, maar een alles overheersend, beklemmend triest gevoel.’

‘Ik heb last van mijn nek en mijn schouders. Af en toe lijkt het of mijn linkerarm het opgeeft. Alsof ik urenlang aan een lange hoge heg heb lopen knippen boven mijn macht, met een heggenschaar die veel te zwaar is.’

‘Elke dag als ik thuis kom heb ik een zwaar hoofd. Afgelopen weken begon dat al rond drieën. Onrustige darmen heb ik al veel langer.’

ZEG STOP!

Bovenstaande uitspraken zijn gedaan tijdens de eerste ontmoeting met overspannen of burnout geraakte mensen. Meestal zijn mensen al in de ziektewet als ze bij mij komen. Heel soms nog net niet. Dan werden ze doorverwezen door een attente leidinggevende, bedrijfsarts of een alerte personeelsfunctionaris. Drie tot zes gesprekken is vaak al voldoende en de burnout is vermeden. Je zit weer anders in je vel.

Een burnout vóór zijn scheelt enorm in de hoeveelheid tijd en inspanning die het jou kost om te herstellen.

GRATIS CHECKUP?

Roepen aspecten van bovenstaande uitspraken enige herkenning op?

Elke vrijdagmiddag tussen 13.00 en 17.00 uur ben je welkom voor een kosteloos gesprek. Een gezamenlijke check-up. Geen diagnoses, geen vragenlijsten. Gewoon een open en goed gesprek over hoe jij in je werk en in je leven staat. Over wat je in de weg zit.

Meld je alleen tevoren even aan voor dat goede gesprek. Andere voorbereiding is niet nodig.

Samen kijken we naar wat je wilt bereiken en wat je als eerste kan doen. Fysiek en mentaal. In een omgeving waarin je even tot rust komt.

Waar jij jezelf kunt uiten over waar je het met anderen nauwelijks over hebt.

14
jan

Helend verhaal: de olifant van Toon Tellegen

14
jan

Helend verhaal: de grasspriet van Anné Linden

10
jan

Drie mindfulness reminders (deel 2)

Wat je blijkt te doen, heb je gedaan

Wat je ook overkomen is:

het is al gebeurd

Van belang is alleen de vraag:

en nu?

– Jon Kabat-Zinn

 

Probeer goed te voelen

in plaats van je goed te voelen

– Ron Brandsma

 

Er is maar één ogenblik waarop

het van wezenlijk belang is om wakker te worden

En dat ogenblik is nu.

– Jack Kornfield

7
jan

De ultieme test: kan ik mezelf veranderen?

Inzichten uit psychologie, psychotherapie, neurobiologie, coaching en veranderkunde

Het zou weinig moeite kosten om een complete boekenkast om te gooien en daaruit de eensluidende inzichten samen te vatten op de vraag ‘welke eigenschappen heeft een cliënt idealiter nodig om succesvol resultaat te behalen via geboden begeleiding’. De conclusies zijn verwoord in een grote diversiteit aan discipline – en referentiekader specifiek jargon, maar komen allen neer op combinaties van (enkele) van onderstaande criteria.

Alle plichtplegingen en literatuurverwijzingen achterwege latend en in gewoon Nederlands:

 

Om (jezelf) te veranderen is nodig

1. De wil om te veranderen.

2. Vermogen tot zelfreflectie.

3. Vermogen om van perspectief te kunnen veranderen.

4. Wat zelfspot, oftewel: jezelf niet alleen maar serieus nemen.

5. Je kunt je een beeld vormen van de door jou gewenste toekomst.

6. Precies die discipline, (telkens) nodig voor het bereiken van jouw resultaat.

 

Als je deze 6 kwaliteiten benut realiseer je met gericht werken wat jij wilt bereiken.

Nu zijn veel mensen als ze dit lijstje zien al gelijk bezig met scannen waaraan ze NIET voldoen. Lees dan het onder 4 en 1 gestelde nog weer eens langzaam …. langzaam …. opnieuw. En als je dat gedaan hebt lees je opnieuw 2. Zelfreflectie. Waar ben je nu mee bezig?

95% van wat wij mensen doen, doen we op de automatische piloot. En als dat even niet meer gaat zijn we niet of maar moeizaam in staat die resterende 5% op een goede en effectieve wijze in te zetten.

Nadat je jouw beoogde resultaat tijdens een intake hebt geconcretiseerd, wordt er dan ook eerst gewerkt aan herkennen en veranderen van  jouw niet helpende overtuigingen. Je zult zien dat als 1 groot genoeg is (jouw wil om verandering aan te brengen in jouw situatie), jij veel meer mogelijkheden ter beschikking hebt dan je jezelf wilt doen geloven.

In komende blogs gaan we af en toe nog in op enkele van bovengenoemde kenmerken. Ga vast eens bij jezelf na, welke kwaliteit jij extra positieve aandacht gaat geven voor jouw geslaagde verandering. Klinkt dat anders dan ‘waaraan voldoe ik niet?’

 

Mindfulness Reminder

Het huidige moment is altijd perfect

Het is alleen de geest die het anders wil

– Osho

3
jan

Doorbreek je standaard reacties

Jezelf voelen, zoals jij je graag wìlt voelen

Je voelt nu niet direct een plezierig verlangen om nieuwe vaardigheden te leren. Nee, je ervaart een klacht of klachten. Er kan veel zijn waardoor je weet dat je niet meer gezond en prettig in je leven staat.

Een druk hoofd, spanning of een beklemmend gevoel op je borst, ontregelde darmen, een kort lontje, slecht slapen, vaker migraine …..   de symptomen die je hebt kunnen zeer uiteenlopend zijn.  Je lichaam geeft je eigenlijk al veel langer en steeds opnieuw aan dat er iets is waaraan je moet werken. Dat je moet veranderen.

Tot dusver luisterde je slecht.

Je ziet het wel maar drukt het weg of bagatelliseert het. Met cynisme of met humor. Het resultaat: je blijft je niet goed voelen.

Àls je er dan uiteindelijk met vrienden over praat komen hun goedbedoelde adviezen niet binnen, of je laat ze niet binnen. Je voelt afweer of weerstand.

Kortom, je komt er niet bij. Wat actiever geformuleerd: je laat jezelf er niet bij komen. Je wilt minder stress ervaren en tegelijkertijd sta jij jezelf niet toe er aan toe te geven. Er aan toegeven dat je iemand anders tijdelijk nodig hebt om jezelf eruit te trekken. Doorzettingsvermogen heb je genoeg, maar als het om jezelf gaat …………..

 

Spoor

Wat een perspectief gaat er open, als

Neem geen doodlopend spoor. In mijn volgende blog hoor je wat daarvoor nodig is. Wat behulpzaam is àls je uiteindelijk erkent dat je even een sparring partner nodig hebt. Sterker nog: wat voorwáárdelijk is om te veranderen. Als je niet in staat of bereid bent aan die voorwaarden te voldoen hoef je eigenlijk ook geen tijdelijke sparring partner uit te kiezen. Weggegooide energie  ……….  en die had je al zo weinig.

Er zijn vele, prettige, eenvoudige werkwijzen om jou in staat te stellen om je weer goed te voelen. Te kunnen doen wat je wilt doen. Counselling en therapie zijn positief en leerzaam.  Samen kun je op zoek naar hoe jij opnieuw veerkrachtig wordt; om je leven weer prettig en voluit te leven.

1
jan

Drie mindfulness reminders (deel 1)

Ga altijd tien minuten eerder van huis.

Je vermijdt niet alleen de stress die

haast met zich meebrengt, maar je hebt,

als alles volgens plan verloopt,

ook nog tien minuten voor jezelf.

– Paul Wilson

 

Stress, dat ben je zelf.

Het is nooit de buitenwereld

die stress veroorzaakt.

Het is jouw reactie op de buitenwereld.

Je hebt het dus zelf in de hand.

– Rob Brandsma

 

Stress is onvermijdelijk,

lijden aan stress is optioneel

– Auteur onbekend

30
dec

Gemiddeld 189 dagen ziek thuis met burn-out

Opgebrand zijn, geen energie en (eigenlijk) geen motivatie meer hebben

Kenmerken van burn-out

Overspannenheid wordt gekenmerkt door vage (aspecifieke) spanningsklachten met beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren. Overspannen mensen zijn moe, gespannen, prikkelbaar, emotioneel labiel, lijden aan concentratieverlies en slapen slecht. Met ‘de’ omstandigheden omgaan wordt moeilijker en mensen voelen zich soms ook down.

Burn-out is een ernstige langdurige vorm van overspannenheid, vaak vooraf gegaan door periodes met spanningsklachten en emotionele uitputting. Meer dan eens gaat burn-out gepaard met een verminderd gevoel van competentie. Burn-out wordt vaak uitsluitend gerelateerd aan werkomgevingen, maar andere omstandigheden privé kunnen ook leiden tot burn-out.

Uit mijn ervaring in HRM kan ik zeggen: heel vaak is het juist de combinatie waardoor mensen het ‘niet vol houden’. In het Engels heet een burn-out ook wel: energy disorder.

Een depressie onderscheidt zich van burn-out door een verlaagde stemming, somberheid en een schijnbaar volstrekt onvermogen om nog enig plezier te ervaren. In het Engels: mood disorder. Overspannenheid en burnout leiden niet ‘automatisch’ tot een depressie bij verwaarlozing of negeren van de ervaren stress.

Depressie heeft als grootste oorzaak problemen in de interactie en communicatie met anderen in combinatie met een zich ontwikkelend laag zelfbeeld. Op het werk kan langdurig of intensief pesten leiden tot een depressie. Bij depressie ligt de nadruk dus zeer sterk op interpersoonlijke problemen.

Oorzaken van burn-out

Bij overspannenheid/burnout dragen de inhoudelijke werkbelasting, werkritme/tempo, gebrek aan steun, werkrelaties, maar ook pesten en arbeidsconflicten het meeste bij aan het ontstaan van deze klachten. Het overkomt vooral mensen met een groot verantwoordelijkheidsgevoel (‘het moet af’; ‘als ik het niet doe, wie doet jhet dan?’), een groot doorzettingsvermogen (‘ik geef nooit op’) en de neiging tot perfectionisme (‘wat ik doe, doe ik goed’).

Een te grote mate van ervaren stress en het niet doorbreken daarvan is de crux voor ontstaan van burn-out. Het hakt er zwaar in, zo’n burn-out. Gemiddeld 189 dagen ziek thuis is geen ‘griepje’. Met een gebroken been was je allang al weer aan het werk.

Wat te doen als je ermee wordt geconfronteerd?

Een burn-out is ingrijpend voor degene die het overkomt. Ook voor de privé-omgeving is het belastend. Hoe zorg je er zelf voor dat het je niet een tweede keer overkomt?

Besluit iets te doen aan je (onbewuste) patronen en gun jezelf het niet hoeven ervaren van een tweede burn-out of zelfs een depressie. Mensen die een burn-out ontwikkelen kunnen (tijdelijk) in sommige opzichten onvoldoende op zichzelf reflecteren. Weet je er eenmaal mee om te gaan ben je goed gewapend tegen komende stressvolle situaties.

Dus: leer hoe jij je automatische stressresponse zelf kunt stoppen voordat het te laat is.

Omdat ‘het karakter’ van de doorzetter niet openstaat voor begeleiding van anderen (‘ik moet het zelf doen’; ‘ik verlies en geef op, dat wil ik niet toegeven’) is juist die tijdelijke begeleiding voor het doorbreken van patronen uiterst zinvol.

Bedrijfsartsen adviseren dan ook veelal individuele psychologische begeleiding. Ook stimuleren zij gesprekken met de leidinggevende en de personeelsfunctionaris. Uit mijn ervaring als directeur HRM weet ik hoe kansrijk vroegtijdige signalering en open bespreken van je ervaren belemmeringen is. Lef om je situatie onder ogen te zien en deze open te bespreken leidt tot herstel. En, plezierig, veel sneller herstel.

30
dec

Stop zelf je stress-response

Je bewuste geest gebruiken bij stoppen van stress

Om de door jou ervaren stress te verminderen en teruggang in je gezondheid te voorkomen moet de automatische stressresponse gestopt worden. Dat lukt bij relatief weinig ervaren stress vaak nog met ons bewuste brein: afleidende positieve gedachten of wilskracht en hard je best doen blijken voldoende om geen voortdurende overspanning te hoeven ervaren.

Wanneer jouw spanningsboog voortdurend wordt opgerekt ga je lichamelijke en psychische belemmeringen ontwikkelen. In feite schreeuwt je lichaam dat je iets moet veranderen om de ervaren stress te verminderen. Nek, schouders, spanningshoofdpijn, lage rugpijn, onrustige darmen, stuk voor stuk signalen aan je brein dat je iets moet veranderen.

Maar ook zich spontaan ontwikkelende tot dan toe onbekende angsten kunnen de kop op steken. Je krijgt de neiging je terug te trekken, soms ook in je sociale leven. Bewegen doe je allengs minder terwijl je van alle kanten adviezen krijgt dat juist wel te (blijven) doen.

Nieuwe inzichten leiden tot nieuwe aanpak

De werkwijze in mijn cursus ‘Stop je stressresponse’ is gestoeld op inzichten uit de neurowetenschappen en neurolinguïstisch programmeren. Nog onlangs kwam de ‘Iceman’ in het nieuws bij publicaties van het Radboud ziekenhuis. Voor het eerst werd wetenschappelijk aangetoond dat het eigen menselijk vermogen tot beïnvloeding van de automatische stressresponse een realiteit is. Dit in tegenstelling tot wat tot dusver altijd werd aangenomen.

De methode ‘Stop je stressresponse’ bestaat niet uit de lichamelijk bijzonder intensieve, bijna extreme methodiek van de Iceman. De cursus bestaat uit een toelichting op de werking van je brein bij stress, de kracht en werking van je onderbewuste en uit concrete werkwijzen die je kunt toepassen wanneer je een te hoog stressniveau signaleert.

Je stress-response stoppen met je onderbewuste vermogens

In de training leer je rechtstreeks signalen sturen naar je onbewuste brein, waardoor jij je automatische, chronische stressresponse stopt. De methode is bewezen effectief en er zijn eigenlijk geen contra-indicaties behalve zwaardere vormen van depressie. In dat laatste geval is een ander begin van herstel noodzakelijk.

Voorafgaand aan deelname krijg je een vragenlijst toegestuurd (m.b.t. motivatie en algehele gezondheidstoestand) en vindt een telefonische intake plaats. Niet iedereen wordt toegelaten. De cursus wordt afgesloten met een individueel ‘face to face’ gesprek waarin de voortgang wordt doorgenomen en de eigen hantering van de procedure nog verder wordt versterkt. Aanbevolen wordt om twee extra face-to-face gesprekken te koppelen aan de kursus: twee weken en 6 weken na de cursus. Dit is echter niet altijd noodzakelijk.

Je gaat bij deelname de verplichting aan na afloop nog drie keren deze vragenlijst in te vullen: 8 weken na de cursus, een half jaar na de kursus en een jaar na de kursus. Dit omdat de resultaten wetenschappelijk worden gemonitord.

30
dec

De kracht van je onderbewuste 1: onbereikbaar of stuurbaar?

Leven op de automatische piloot

We horen het niet graag. Onze gevoelens en gedachten zijn het resultaat van een fysisch proces – chemische en elektrische impulsen. Sterker: Het brein stuurt de mens. De heersende opvatting onder neurowetenschappers is inmiddels dat minstens 95% van wat wij doen gebeurt “op de automatische piloot”, dat wil zeggen onderbewust, zonder er bewust bij na te denken.

Ons onderbewuste gebruiken we voortdurend

Zonder bewust nadenken voeren wij bijvoorbeeld achter het stuur in de auto tientallen anticiperende, evaluatieve en corrigerende handelingen uit en letten we op onze en andermans veiligheid in het verkeer. Waarbij we ondertussen volop nadenken over wat er net thuis gebeurde en/of wat we gaan doen als we op ons werk aankomen. Ons onderbewuste stelt ons onder andere in staat om de duizenden zich (dagelijks) herhalende activiteiten uit te voeren zonder energie – en tijdverlies. Het maakt ons effectief en efficiënt in ons handelen.

Onderbewuste overtuigingen die helpen

Onderbewust (dat wil zeggen: schijnbaar niet meer direct bereikbaar vanuit ons bewust – zijn) slaan we overtuigingen op, die helpend zijn om beslissingen te maken en tot handelen over te gaan. Bijvoorbeeld: ‘ik kan op tijd remmen bij onverwachte situaties’ en ‘ik kan uitwijken bij onverwachte situaties’. Op basis van dergelijke diep opgeslagen overtuigingen kun je effectief aan het verkeer deelnemen.

Onderbewuste overtuigingen die belemmeren

Een aantal van die onderbewuste overtuigingen zijn door omstandigheden gedeformeerd. Ze zijn niet (langer) helpend, maar eerder belemmerend voor het doelmatig handelen in het hier en nu (‘in een onverwachte verkeerssituatie ben ik machteloos’ of ‘als ik over een brug rijdt kan ik eraf vallen’).

Stress en onbehulpzame beslissingen

Net als helpende overtuigingen spelen belemmerende overtuigingen een grote rol in ons dagelijks handelen. Ze leveren ons stress op en we nemen beslissingen die voor ons welbevinden niet gunstig zijn. Belemmerende overtuigingen kunnen ontstaan door eenmalig trauma, maar vooral door langer durende invloeden vanuit onze omgeving tijdens vroege en latere socialisatie.

Je onderbewuste aanspreken …….

Gelukkig bezitten alle mensen nog een andere krachtige kwaliteit. Namelijk ons vermogen om ons onderbewuste actief ‘aan te spreken’. Dat klinkt velen in eerste instantie wellicht absurd in de oren. Juist daarmee echter zijn we nu juist geen machines of automaten.

Je kunt je onderbewuste actief aanspreken om belemmerende, onderbewuste overtuigingen om te vormen tot positieve helpende overtuigingen. Zodat je geen hinder meer ondervindt van een ‘improductieve overtuiging’ (‘in een onverwachte verkeerssituatie ben ik machteloos’).

…… en er een dialoog mee aangaan

De dialoog tussen onderbewuste en bewuste geschiedt met behulp van kinesiologie, een techniek die werkt met het stress-reflexmechanisme van het autonome zenuwstelsel, gemeten via spierspanning. Spierspanning in combinatie met dialoog kan worden benut voor activering van het onderbewuste en het onderbewust omvormen naar door de cliënt gewenste veranderingen.

Waar Rationeel Emotieve Therapie (RET) zich op een bewuste, rationele wijze richt tot de cliënt door belemmerende overtuigingen rationeel ter discussie te stellen, is kinesiologie de aanduiding voor een samenstel van werkwijzen die gebruik maken van rechtstreeks aanspreken van ons onderbewuste.

Je bewuste en onderbewuste weer in balans brengen

Niet steunende overtuigingen worden eerst bewust door jou verstandelijk en gevoelsmatig geformuleerd in helpende overtuigingen, daarin bijgestaan door mij als counsellor. Vervolgens worden de oude overtuigingen en daarmee verbonden ongezonde, overmatige stress middels spiertesten gebalanceerd, dat wil zeggen in het onderbewuste geneutraliseerd of vervangen door de actuelere helpende overtuigingen.

In essentie leer je met behulp van kinesiologie een nieuw (of weer) passend onderbewust programma starten. In ons voorbeeld het programma, dat jou het veilige gevoel geeft dat je nodig hebt om stressvrij aan het verkeer te kunnen deelnemen. ‘In een onverwachte verkeerssituatie kan ik handelen’.

Zelf je onderbewuste leren aansturen

Je kunt deze technieken na een korte leerperiode zelf toepassen. Voor ‘verkeersdeelname’ kun je iedere andere situatie invullen. Situaties waar je nu moeite mee hebt, die je stress opleveren of die jou improductief maken. Wie kent niet gedachten die onlogisch zijn, niet stroken met de werkelijkheid, die jou beletten jouw doelen te bereiken, die leiden tot ongezonde emoties en tot improductief gedrag. ‘Ik kan daar niets aan doen’, ‘ik kan dat niet’, ‘zonder goedkeuring van anderen kan ik niet …….’ enzovoorts.

Effectieve counselling en therapie werkt altijd op meerdere niveaus

Overtuigingen en opinies zijn veelal zo in ons onderbewustzijn ingebakken, dat je niet beseft dat je ze hebt èn dat ze in de weg zitten. Veel mensen hebben ettelijke therapieën geprobeerd, maar niets werkte. De reden daarvoor is dat ze geprobeerd hebben uitsluitend hun bewust-zijn te veranderen. Middels kinesiologie stuur jij je onderbewuste, zoals hypnotherapie dat op andere wijze doet. R.E.T. en kinesiologie zijn, zo blijkt, goed onderling aanvullend te gebruiken.