Spring naar inhoud

Archief voor

20
aug

Keerpunten: benut jouw onvrede

Op enig moment bereik je een punt, waarop je jezelf afvraagt “Waar doe ik het eigenlijk allemaal voor?” of “Wat wil ik nu eigenlijk echt?”.

Je wordt er onrustig van. Gestrest soms. Je slaapt minder goed. Je ervaart minder plezier in de ontspannende en leuke activiteiten die je onderneemt of je trekt je daaruit steeds meer terug.

Op je werk kom je keer op keer in situaties die je boos, verontwaardigd maken of jou juist timide maken en je laten vervallen in periodes van desinteresse. Echt gelukkig ben je al langer niet meer.

Meerdere jonge mensen van rond de dertig heb ik inmiddels met deze gevoelens en ervaringen begeleid. Vooral jonge werkende vrouwen overigens. Klaarblijkelijk is inderdaad de periode rond de dertig jaar zo’n periode waarin veel jonge vrouwen tijdelijk met loopbaan en levensvervulling ‘in de knoop kunnen raken’. Een periode die gelijkenis vertoont met (dan juist) veel mannelijke veertigers/vijftigers die nog een wending in hun loopbaan ambiëren en die aan realisering daarvan maar niet toe lijken te kunnen komen.

De ene dertiger heeft haar draai nog niet gevonden na al diverse beroepspaden te zijn ingeslagen, de ander is vastgelopen in diverse vormen van onderwijs, de volgende heeft ooit een beroepskeuze gemaakt meer op advies van anderen dan op het eigen kompas. Dan ga je gauw denken aan een loopbaancoach die jou wel verder helpt.

Soms is dat een goede keus. Vaak is het beter eerst ‘naar binnen te gaan’ in plaats van direct weer ‘naar buiten’ te kijken wat je nu gaat doen. Anders gezegd: Jezelf beter te leren kennen om beter bij jou passende keuzes te gaan maken.

Hoewel zelf onderzoeker van huis uit hou ik daarbij niet van vragenlijsten maar veel meer van methodieken die je gevoelsmatig helpen bij introspectie. Zodat je doorleefd keuzes kunt maken. Aansluitend bij wie je ten diepste bent. Dat klinkt vaag, is echter iedere keer opnieuw uiterst concreet voor degene die deze weg bewandelt.

En voordat je aan vruchtbaar zelfonderzoek en goede keuzes toe bent is het vitaal om weer zelfstandig evenwicht en rust bij jezelf te leren oproepen. Zodat je jezelf alleen al daardoor het gevoel geeft de eigen-regie terug te nemen. Eigen-regie over die (nu nog) wirwar van gevoelens en emoties, die jou afhoudt van helder nadenken en positieve beslissingen.

Ben je rond de dertig en herken je je in de beschreven situatie? Maak eens vrijblijvend een afspraak: 06-29260869.

14
aug

Angst > spanning > onhandig gedrag > conflict > uitval of onnodig ontslag

Wij zijn er meesters in om angst niet te (willen) onderkennen. Immers van jongs af aan leren we al spelend dat bang zijn ons niet de verbinding brengt of zelfs ‘status’ oplevert die we graag bij onze speelkameraadjes verkrijgen. Als volwaardig opgenomen worden: ja, dat willen we allemaal graag. ‘Bang zijn’ of ‘het imago van bang te zijn’ levert jou niet bepaald die positie op.

Kortom verdringen we voor de buitenwereld veelal onze angsten, uiteindelijk ook voor onszelf. En toch: juist onze angsten onderkennen en er mee dealen levert ons als we volwassen zijn veel meer op. Sterker: het voorkomt dat we allerlei klachten krijgen, die we kunnen vermijden als we onze angst in de ogen kunnen kijken en er anders mee om leren gaan.

Angst is net als blijdschap, boosheid en bedroefdheid een primaire kernemotie. Deze zijn universeel bij alle volkeren herkenbaar, gegraveerd in onze gelaatsspieren en sterk lichamelijk bepaald. Angst is in ons leven de krachtigste emotie. Mildere vormen van angst zijn: je niet op je gemak voelen, onrustig zijn en bezorgd zijn. Evolutionair is angst een waarschuwing voor gevaar. Angst slaat vaak op iets dat mogelijk is, maar zich nog niet concreet voordoet (er nog niet is). De angst om een spin aan te treffen in je slaapkamer bijvoorbeeld. Angst is dan zonder object, anders verwoord zonder concreet waarneembare, directe aanwijzing. Dit in tegenstelling tot angst door een concrete aanleiding: je vreest de agressie van die grommende hond voor je met blikkerende tanden, onbesuisd gedrag door die onbehouwen zwaaiende, dronken kerel die jou tegemoet komt of je vreest een situatie als jouw komende beoordelingsgesprek waarvan je ‘aanvoelt’ dat er vervelende dingen gezegd gaan worden. Of dat nu waar is of niet. Veel mensen die ik heb begeleid veronderstellen iets negatiefs zonder dat dat nodig blijkt.

Angst leidt tot vechten, vluchten of bevriezen (= je dood houden bij de confrontatie met een Grizzlybeer is bijvoorbeeld de meest succesvolle overlevingsstrategie). Vechten (waarbij boosheid helpt) kan ook voortkomen uit angst, preciezer: afweer van angst. En vechten is niet per definitie de meest vruchtbare strategie tijdens een beoordelingsgesprek. Net zomin als stilvallen, niet reageren en de gram meenemen naar al die momenten dat je aan het gesprek terug gaat denken.

Veel mensen schieten automatisch in het ene of juist het andere uiterste en hebben geen alternatieven ter beschikking. Dat maakt per definitie onvermogend. Sterker: ze maken geen tijd om te reflecteren en bewust een strategie te kiezen, passend bij de context, aanleiding en belang.

De lichamelijke verschijnselen van angst zijn: verhoogde ademhaling, hartkloppingen, een wurgend gevoel in keel en borstkas, beven van ledematen, duizeligheid, rommelend darmen, tintelende vingers, zweten, de drang tot urineren.

Mentale verschijnselen van angst zijn: black-outs, niet meer helder kunnen denken, tollende gedachten, verlies van herinnering over een ervaren gebeurtenis.

Herken je deze symptomen? Luister er naar. Zit je met vragen over hoe te reageren? Hoe voor te bereiden? Heb je vaak moeite met het ontvangen van feedback of kritiek?

Deel met anderen en bespreek welke mogelijkheden zij zien of zouden benutten. Het kan je ogen openen voor nieuwe mogelijke handelwijzen die productiever zijn en jou meer opleveren dan jouw gebruikelijke automatische piloot.

11
aug

Als ziek = niet ziek is maar wel problematisch. Oftewel: oordeel minder snel en vraag door wanneer een medewerker ziek is

Regelmatig verschijnen koppen in de krant in de trant van ‘Helft zieke werknemers mankeert medisch niets’. Daarmee impliciet suggererend dat de andere helft er ‘dus’ de kantjes van af zou lopen en zich zogenaamd ziek houdt. Dit terwijl hobbyen, zonnebaden, luieren en relaxen opdoemen als activiteiten die tijdens dit ziek zijn worden ondernomen. Meer oplossingsgericht geformuleerd zou er ook kunnen staan: “In de helft van de gevallen zijn er andere oorzaken voor werknemers om zich ziek te melden dan expliciet constateerbare, puur medische redenen’.

  • Uit de praktijk blijkt dat keuzes worden gemaakt tot ziek melden met opgaaf van ongrijpbare redenen als rugklachten of een ‘triviale’ reden als griep, terwijl dieperliggende klachten spelen die de werknemer niet uitspreekt: zoals bijna burn-out zijn, depressiviteit na echtscheiding, overlijden van een dierbare of geen contact meer met de kinderen.
  • Daarnaast wordt ziekteverzuim gebruikt om een situatie op te lossen (dierbare met ziekte of problemen ondersteunen bijvoorbeeld).
  • ‘Ziektewinst. Pas als je door hebt dat je ‘het doet’, kun je veranderen’. Zo luidde de kop boven mijn laatste blog. Daarin geef ik aan dat mensen soms ook onbewust hun ziekte in stand kunnen houden, omdat beter zijn/gezond zijn bijvoorbeeld met zich mee brengt dat je iets niet meer krijgt wat je nu ‘hebt’ juist omdat je ziek bent. Centraal staat in dat blog dat wanneer jij je bewust wordt van hoe dit mechanisme werkt, je de keuze kunt gaan maken om niet langer ziek te blijven en via ander gedrag te bereiken wat je nodig hebt. Het fenomeen ziektewinst duidt overigens vaak op situaties waarin het doorbreken ervan niet gemakkelijk in je eentje lukt zonder hulp.

Er is dus kort samengevat een caleidoscoop aan redenen om je ziek te voelen of om ziekte aan te grijpen om nijpende problemen op te lossen. Wanneer de vaker gehanteerde cijfers kloppen, dat minstens de helft van het ziekteverzuim niet direct (puur) medisch geïndiceerd is, lijkt een andere aanpak dan een puur medische dus voor de hand liggend. Wil je het ziekteverzuimpercentage terugdringen wel te verstaan.

De crux ligt in expliciet contact leggen en houden. Zonder (voor)oordeel. Je wilt een goed en volwaardig functionerende medewerker toch? Stel hem of haar op de meest effectieve en kortdurende wijze in staat tot oplossen van ervaren problemen. Daarbij kan het principe voor wat hoort wat ook een rol spelen. Als werkgever denk je mee en faciliteer je, de werknemer kan daar desgewenst andersoortige compensatie tegenover stellen zoals bijvoorbeeld flexibeler inzet in een bepaalde voor het bedrijf goed uitkomende periode. En in specifieke omstandigheden neem je als werkgever gewoon je kosten ter behoud van (hernieuwde) inzetbaarheid (op termijn). Wanneer je de vaker al gepostuleerde en verwachte effectiviteitsverhoging van 2% verzuimreductie realiseert kan dat immers ook ruimschoots uit.

Wat zou de sfeer er ook nog eens op vooruit gaan bij zo’n andere opstelling ten opzichte van niet expliciet constateerbare puur medische redenen. Dat alleen al levert een positiever productief klimaat op en grotere binding met het bedrijf. Een werkgever die daadwerkelijk rekening houdt met problematische omstandigheden van zijn medewerkers, zoals ieder die nu eenmaal in zijn leven tegen komt. De nadruk komt dan tegelijk op ziekteverzuimpreventie in plaats van reductie achteraf.

Kortom: hou als organisatie je verzuimbeleid nog eens tegen het licht. En hou als medewerker je ervaren problemen niet voor je maar spreek ze uit. Nou nog oog die veilige omgeving waarin ieder dat ‘gerust’ kan doen …………………….

6
aug

Ziektewinst. Of juist: nieuwe opties kiezen.

Ziektewinst. Pas als je door hebt dat je ‘het doet’, kun je veranderen.

Ziektewinst is een term die gebruikt wordt in het wereldje van psychotherapeuten en artsen. Grofweg duidt het op het belang dat mensen hebben bij voort (laten) duren van de klachten die ze hebben.

Dat klinkt redelijk tegenstrijdig niet? Winst boeken door je klachten niet op te lossen maar deze juist te verlengen. En toch doen veel mensen het. Niet intentioneel, dat wil zeggen weloverwogen en welbewust gekozen, maar onbewust. Zonder er zelf erg in te hebben dat ze het doen. Het kan zelfs een levensstijl worden, alsof je ‘nu eenmaal zo bent’.

Er zijn drie vormen ziektewinst.

Primaire ziektewinst. Kern: de klacht is ‘beter’ dan het alternatief. Voorbeeld: je kunt je beter depressief (blijven) voelen dan in opstand komen tegen hoe een ander jou behandelt en kwaad worden (wat je niet durft). Dat kan je vriend of vriendin zijn, maar evenzogoed jouw leidinggevende of collega.

Secundaire ziektewinst. Kern: juist doordat je de klacht hebt, ontvang je iets dat je anders niet zou krijgen. Aandacht, liefdevolle bejegening, hulp, financiële gift, erkenning van dat je er ook bent (anders deed je er niet toe, bleef je eenzaam of onzichtbaar). Voorbeeld: door je hulpeloos te voelen en je daarnaar te gedragen voelen anderen zich gestimuleerd om jou te helpen.

Tertiaire ziektewinst. Kern: het feit dat jij klachten hebt leidt tot positieve gevolgen voor een ander. Voorbeeld: door jouw klachten ben je ziek thuis. Daardoor heeft jouw zich eenzaam voelende, net met pensioen gegane partner iemand om zich heen en gezelligheid.

Echt! Pas als je je realiseert dat je in zo’n patroon zit, kun je jezelf eruit losmaken. Voor degene die dat jou inzichtelijk wil maken is dat een hele opgaaf. Hij of zij wordt al gauw ervaren als niet loyaal, als criticaster, als iemand die je ook nog eens de grond in schopt terwijl je het al zo zwaar hebt. Ga maar door.

Daarom: ga vooral bij jezelf eens na of klachten die je hebt voor jouzelf of voor anderen iets opleveren. Nou? Levert het iets op? Weegt dat op tegen het voort laten duren van jouw klachten? Wat kun je zelf doen (doorbreken) om verbetering/verandering mogelijk te maken?

In de voorbeelden boven: Kan ik iets doen om beter mijn grenzen aan te leren geven en af en toe zelfs kwaad te durven zijn. Hoe doe ik dat, hoe en waar leer ik dat?

Of: ontloop ik werkelijk het keukentafelgesprek waardoor ik geen formele hulp krijg, maar wel spontane hulp van steeds weer anderen? (zonder alle bureaucratische regels en pottenkijkers in huis). Hoe stel ik mezelf in staat om formele hulp te verkrijgen en tegelijkertijd toch ook een vrienden – en kennissenkring actief te verkrijgen en onderhouden?

Of: ik ga na hoe ik mijn partner kan (laten) ondersteunen met omgaan met rouw om verlies aan (contacten tijdens zijn/haar) werk en met het opnieuw opbouwen van een zinvol bestaan na pensionering.

Denk niet te snel dat jij natuurlijk van ziektewinst gevrijwaard bent. Wie kent niet van ooit dat moment van een aanstaand proefwerk waar je of niet voor geleerd hebt of waar je tegen opziet omdat je denkt dat het te moeilijk is? Mama, papa: ik voel me niet lekker …………….

 

 

6
aug

Spanning

Een chinees spreekwoord luidt:

Spanning is wie je denkt te moeten zijn. Ontspanning is wie je bent.